Home›Winter›Condens

Winter en isolatie

Condens in de camper: waar het vandaan komt, waarom een vochtvreter het niet oplost, en in welke volgorde je het wél aanpakt

Condens is geen vochtprobleem maar een temperatuurprobleem. Het vocht zat er altijd al; het wordt pas zichtbaar zodra het een oppervlak raakt dat kouder is dan het dauwpunt. Daarom lost een bakje vochtvreter het nooit op: dat haalt wat vocht uit de lucht, maar verandert niets aan die koude ruit. Wie condens echt wil aanpakken, doet twee dingen tegelijk: het vocht afvoeren vóór het neerslaat, en de koude oppervlakken minder koud maken

Hieronder hoeveel vocht twee mensen per nacht produceren en waar het vandaan komt, waarom het in de winter ineens misgaat, de drie plekken waar het neerslaat (en de ene die je niet ziet), wat wel en niet werkt, de volgorde per bestede euro, en wat je anders doet als de camper de stalling in gaat. Prijzen van Kampeerhal Roden, op voorraad.

• Ventileren is de enige maatregel die vocht afvoert; al het andere verplaatst het of vangt een restje op
• Isoleren werkt alleen samen met ventileren: anders verhuist het vocht naar een plek waar je het niet ziet
• De ergste plek is niet je raam maar onder je matras; daar groeit schimmel
• Vochtvreter: nuttig in de stalling, symptoombestrijding als je erin slaapt

Het korte antwoord

Waar al dat vocht vandaan komt

Een camper is een kleine, goed afgesloten ruimte waarin je ademt, kookt, doucht en natte jassen ophangt. Al dat vocht moet ergens heen. Over de hoeveelheid die een mens ’s nachts afgeeft lopen de opgaven flink uiteen: bronnen noemen tussen de 250 milliliter en meer dan een liter per persoon per nacht, afhankelijk van temperatuur, luchtvochtigheid en hoe warm je ligt. Voor twee volwassenen in een camperbed kom je daarmee al snel op een tot twee liter per nacht, en dat is voordat je koffie hebt gezet.

Waarom het in de winter zoveel erger is

Het dauwpunt is de temperatuur waarbij lucht zijn vocht niet meer kan vasthouden en het als water afgeeft. Raakt warme, vochtige binnenlucht een oppervlak dat kouder is dan dat dauwpunt, dan slaat er water op neer. Dat is alles. In de zomer zijn je ruiten net zo warm als de lucht binnen, dus gebeurt er niets. In januari is diezelfde ruit misschien vier graden terwijl je binnen op twintig zit met vochtige lucht; elk koud oppervlak wordt dan een verzamelpunt. Daarom is condens een winterprobleem, en daarom werkt de aanpak die in de zomer volstond, even een raampje open, ineens niet meer: je wilt de warmte juist binnenhouden.

De drie plekken waar het misgaat

1. De ruiten. De zichtbare plek, en meteen de minst schadelijke. Je ziet het, je veegt het weg. Vervelend, maar geen blijvende schade, mits je het wegveegt en het water niet in de raamsponning of het houtwerk zakt.

2. De koudebruggen. Een koudebrug is een plek waar de buitenkou via metaal of een slecht geïsoleerde naad naar binnen doorloopt. In campers zijn dat vaak hoeken, de overgang tussen wand en dak, en de plek waar een dakluik of raam in de wand is gezet. Daar zie je donkere vochtplekken verschijnen, en daar begint schimmel.

3. Onder je matras, en dit is de belangrijke. Dit is de plek die de meeste camperbezitters over het hoofd zien, precies omdat je er niet naar kijkt. Je matras ligt op een houten of kunststof bodem. Je lichaamswarmte en vocht trekken door het matras naar beneden, waar ze een koude, dichte plaat tegenkomen. Er is geen luchtstroom, het vocht kan nergens heen, en het blijft daar dagenlang staan. Het gevolg zijn zwarte schimmelvlekken aan de onderkant van je matras die je pas ontdekt als je hem een keer optilt.

Wat werkt, en wat niet

Hier gaat veel advies de mist in, doordat maatregelen die iets heel verschillends doen op één hoop worden gegooid.

Die laatste regel verdient toelichting, want het is de meest gemaakte fout. Warmere lucht kan méér vocht vasthouden, dus je ramen lijken droger. Maar dat vocht is er nog steeds, en zodra de kachel ’s nachts terugvalt, komt het alsnog vrij, op precies de koudste plek. Een gaskachel zonder buitenafvoer maakt het bovendien erger, omdat de verbranding van gas zelf waterdamp produceert.

De volgorde waarin je het aanpakt

Niet alles tegelijk. Deze volgorde levert het meeste op per bestede euro.

Stap 1: zorg dat er lucht doorheen kan

Ventilatie is geen luxe maar de basis. Een dakluik op een kier tijdens het slapen doet al veel; een dakventilator die actief naar buiten blaast doet aanzienlijk meer, omdat die de vochtige lucht wegvoert in plaats van te wachten tot hij vanzelf wegtrekt. Kook je binnen, zet dan altijd de ventilator aan of het luik open: de damp van een pan pasta beslaat je ramen binnen enkele minuten. Wat er op dit moment leverbaar is bij Kampeerhal Roden:

Ventilator	Voor	Prijs
Vechline Luxuoso II dakventilator inbouw 40 × 40 cm, 3.000 m³/h, 10 standen plus automatische stand, touchscreen; zwart of transparant; Kampeerhal Roden	wie een dakluik van 40 × 40 wil vervangen door een echte ventilator	€ 319
Fiamma Kit Turbo Vent 28 F ventilator die in een bestaand dakluik van 28 × 28 cm past, stil, laag verbruik; Kampeerhal Roden	wie al een klein dakluik heeft en er beweging in wil	€ 79,50

De MaxxFan Deluxe, jarenlang de standaardkeuze, is bij Kampeerhal op dit moment in alle kleuren uitverkocht, net als de Fiamma Turbo-Kit voor 40 × 40-luiken; daarom staan ze hier niet met een knop. De Vechline Luxuoso II doet hetzelfde werk voor minder geld; wat hij precies kan en hoe stil hij op stand 4 is, staat in de Vechline-dakventilator uitgelegd, en de vergelijking van alle modellen in de beste dakventilator voor de camper.

Vechline Luxuoso II bij Kampeerhal Roden → Fiamma Kit Turbo Vent 28 F →

Stap 2: haal de koude oppervlakken weg

Je cabineramen zijn drie grote platen enkel glas: veruit het koudste oppervlak in je camper. Raamisolatie brengt de temperatuur aan de binnenzijde omhoog, waardoor daar minder neerslaat. Welke set je nodig hebt hangt af van je bus, en die sets zijn niet uitwisselbaar: er zijn aparte uitvoeringen voor de Fiat Ducato (X250 of X290, afhankelijk van het bouwjaar), de VW T5 en T6, de T4, de T2 en T3, de Ford Transit en de Renault Master. In raamisolatie voor de camper staat per bus welke set past en wat hij kost; rijd je een Ducato, dan staat de generatievraag uitgewerkt in raamisolatie voor de Fiat Ducato.

Stap 3: geef het matras lucht

Een geventileerde onderlegger of lattenbodem onder je matras haalt de belangrijkste onzichtbare schimmelplek weg. Zulke onderleggers (open kunststof veren of een driedimensionaal gaas van een paar centimeter dik, op maat te knippen) verkoopt Kampeerhal op dit moment niet, dus daar zetten we geen knop bij; vraag ernaar bij een campershop of beddenzaak. Kun of wil je dat niet, klap het matras dan elke ochtend omhoog zodat de onderkant kan drogen.

Stap 4: pas dan de hulpmiddelen

Een vochtvreter of elektrische ontvochtiger is het sluitstuk, niet het beginpunt. Ze vangen op wat er overblijft nadat je de eerste drie stappen hebt gedaan. Begin je ermee, dan dweil je met de kraan open. Een hygrometer van een paar euro is wél een goede eerste aankoop: boven de 60 procent relatieve luchtvochtigheid weet je dat je moet luchten voordat je het op de ruit ziet.

Als de camper de winter in gaat

Voor de stalling gelden andere regels dan voor bewoning, want er komt geen vocht meer bij en er is geen verwarming.

• Laat ventilatieroosters open. Een volledig dichte camper is de zekerste weg naar schimmel.
• Zet het matras op zijn kant of haal het eruit, zodat er lucht bij de onderkant komt.
• Zet kastdeuren en de koelkast op een kier, anders wordt elke gesloten ruimte een vochtnest.
• Nu is een vochtvreter wél zinvol. In een gesloten, onbewoonde ruimte doet hij precies waar hij voor gemaakt is. De vochtonttrekker met een reservoir van 1,8 liter (€ 6,99) hoef je in een winter maar een paar keer te legen; de Bison-vochtvreters zijn bij Kampeerhal op dit moment uitverkocht.
• Haal textiel eruit: beddengoed, handdoeken, kussens.

Vocht is maar één van de dingen die moeten gebeuren. Het water aftappen is belangrijker, en de accu, de banden en de verzekering horen er ook bij: de volledige volgorde staat in camper winterklaar maken, de accu apart in camperaccu in de winterstalling, en wat je met de verzekering doet in camper schorsen of doorverzekeren.

Veelgestelde vragen over condens in de camper

Lees verder

Transparantie: dit artikel bevat partnerlinks. Koop je via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine vergoeding, zonder meerkosten voor jou. Lees hoe wij werken op over CampertjeKopen.