Home›Camperaccu›Camper elektra
Camper elektra
Het complete 12V-schema
Elf onderdelen, drie laadbronnen en één accu waar alles samenkomt. Hieronder staat het hele systeem in één plaat, met per onderdeel wat het doet, wat het kost en welk artikel erover gaat.
- Schema met alle elf onderdelen
- Drie complete pakketten doorgerekend
- Van € 550 tot € 2.160
- Prijzen van september 2026
Het complete schema
De logica is simpel zodra je hem ziet. Links staan de drie manieren waarop stroom binnenkomt — de zon, je motor en de camping. Geen daarvan mag rechtstreeks op je accu. Elk heeft zijn eigen apparaat dat de spanning omzet naar precies wat jouw accutype wil zien.
In het midden staat de accu, en die is het hart: alles wat binnenkomt gaat erin, alles wat je gebruikt komt eruit. Rechts staat de verdeling, met per kring een zekering, en pas daarachter je verbruikers. De zwaarste kring is die van de omvormer: bij 1.000 W loopt daar ruim 90 A doorheen, vandaar de dikke kabel en de eigen zekering op de accu.
De volgorde in dit schema is ook de volgorde waarin je het aanlegt: eerst de accu en zijn zekering, dan het verdeelblok, dan de laadbronnen er één voor één bij. Zo werkt je installatie na elke stap en weet je meteen waar het misgaat als er iets niet doet wat het moet.
Wat elk onderdeel doet
| Nr | Onderdeel | Wat het doet | Vanaf |
|---|---|---|---|
| 1 | Laden overdag, ook als je stilstaat. In de winter reken je er niet op. | € 24,95 | |
| 2 | Zet de hoge paneelspanning om in laadstroom. Levert 20 tot 30 % meer dan PWM. | € 38,95 | |
| 3 | Dynamo | Zit er al in. Laadt via je startaccu, maar krijgt lithium nooit vol. | — |
| 4 | Maakt van de dynamospanning een echt laadprofiel. Onmisbaar bij lithium. | € 192,95 | |
| 5 | Walstroom | 230 volt van de camping of je oprit. | — |
| 6 | Laadt op walstroom, met het profiel dat bij jouw accutype hoort. | € 154,95 | |
| 7 | Waar alles samenkomt. De maat bepaalt hoe lang je vrij kunt staan. | € 249,95 | |
| 8 | Meet wat er in en uit gaat. Bij lithium de enige manier om te weten hoe vol hij is. | € 69,95 | |
| 9 | Eén plek waar alle kringen samenkomen, met een zekering per kring. | € 179,95 | |
| 10 | 12V-groepen | Licht, waterpomp, koelkast, verwarming. Elk met een eigen zekering. | — |
| 11 | Maakt 230 volt voor je laptop, koffiezet of inductieplaat. | € 124,95 |
Bij nummer 3, 5 en 10 staat geen foto en geen prijs: een dynamo zit al in je camper, walstroom is de paal op de camping, en je 12V-groepen zijn wat je zelf al hebt hangen.
Twee dingen staan niet in het schema en horen er wel bij: een scheidingsrelais als je startaccu ook mee moet laden, en een Cerbo GX als je alles op één scherm wilt zien. Beide zijn luxe, geen noodzaak.
Waarom elke laadbron zijn eigen regelaar heeft
Dit is het stuk waar de meeste zelfbouwers op vastlopen, en het is met één zin te vatten: een accu wil een heel precies spanningsverloop zien, en geen enkele laadbron levert dat uit zichzelf.
Een zonnepaneel van 100 watt geeft in de volle zon een nullastspanning van rond de 22 volt, en op een koude ochtend meer. Hang je dat rechtstreeks aan een accu van 12 volt, dan zakt het paneel in en verlies je een kwart van je opbrengst — daar is de MPPT-regelaar voor.
Je dynamo levert een vaste spanning die is afgestemd op een loodstartaccu, meestal rond 14,2 volt. Een lithiumaccu wil daar iets anders zien, en bovendien ziet je dynamo een lege lithiumaccu als een kortsluiting en trekt zichzelf kapot. Daar is de DC-DC lader voor.
En walstroom is 230 volt wisselspanning; die moet sowieso omgezet worden. Daar is de acculader voor.
Alle drie mogen tegelijk aangesloten zijn. Dat is geen probleem en zelfs de bedoeling: ze zien elkaars laadspanning en de sterkste neemt het over. Wat je niet doet is twee laadbronnen op één regelaar hangen, of een paneel parallel aan je dynamo op dezelfde ingang.
Wat een complete installatie kost
Hieronder drie pakketten, opgebouwd uit de onderdelen uit het schema. Alle bedragen zijn actuele winkelprijzen inclusief btw, dus je kunt ze nalopen.
| Onderdeel | Basis | Vrij staan | Compleet |
|---|---|---|---|
| Accu | AGM 110Ah € 249,95 | SuperPack 100Ah € 479,95 | NG 200Ah € 819,95 |
| Acculader | € 154,95 | € 154,95 | € 154,95 |
| Shunt | € 69,95 | € 69,95 | € 91,95 |
| MPPT-regelaar | — | 100/30 € 119,95 | 100/50 € 159,95 |
| DC-DC lader | — | 30A € 192,95 | Orion XS 50A € 282,95 |
| Omvormer | — | 800 W € 214,95 | 1600 W € 319,95 |
| Verdeelblok | — | — | € 179,95 |
| Kabel en zekeringen | ± € 75 | ± € 100 | ± € 150 |
| Totaal aan onderdelen | € 550 | € 1.330 | € 2.160 |
Basis is voor wie op campings met stroom staat: laden doe je ’s avonds, en je wilt alleen weten hoe vol je accu is. Vrij staan voegt de zon en je dynamo toe, zodat je een paar dagen zonder paal kunt. Compleet is een camper waarin je ook werkt of kookt, met een verdeelblok in plaats van losse zekeringhouders.
Wat in geen van de drie zit: de zonnepanelen zelf. Twee van 100 watt kosten rond de € 200, twee van 200 watt rond de € 290. Reken die er dus bij op zodra je regel 4 nodig hebt.
Kabels en zekeringen: het deel dat mensen vergeten
In elke offerte en in elk kant-en-klaar pakket zijn de kabels het onderdeel dat het minst opvalt en het vaakst tekortschiet. Bij 12 volt is dat een dure vergissing, want daar bepaalt niet de stroom je kabeldikte maar de lengte: drie procent verlies is bij 230 volt zeven volt, en bij 12 volt maar 0,36.
De vuistregel die Victron zelf geeft — doorsnede is stroom gedeeld door drie — geldt bovendien maar tot vijf meter kábel, en dat is plus en min samen. Dus tot 2,5 meter afstand. Reken je hem uit voor jouw situatie met de kabeldiktetool, dan krijg je de maat, de prijs en de bijbehorende zekering in één keer.
Over die zekeringen: er hoort er één vlak bij de accupool in de pluskabel, en daarna één per kring in je verdeelblok. Een zekering beschermt namelijk je kabel, niet je apparaat. Alles tussen je accu en die eerste zekering is onbeveiligd, dus dat stuk houd je zo kort mogelijk.
Zelf doen of laten inbouwen
De onderdelen kosten wat er hierboven staat. Wat een inbouwer daar bovenop rekent, verschilt te sterk per bedrijf en per camper om hier een bedrag bij te noemen — dat zou ik uit mijn duim zuigen.
Wat je er wél aan hebt: nu je weet wat de onderdelen kosten, kun je een offerte lezen. Vraag om een specificatie waarin de onderdelen en het arbeidsloon apart staan. Zie je een totaalbedrag zonder uitsplitsing, vraag er dan naar; het verschil tussen € 1.330 aan onderdelen en een offerte van € 3.000 kan volstrekt redelijk zijn, maar dan wil je weten waarvoor.
Wat je in elk geval niet zelf doet: het 230 volt-deel. De omvormer aansluiten op je 12V-kant is 12 volt en dat mag je zelf; wat er aan de 230 volt-kant achter zit — contactdozen, aardlekbeveiliging, de overschakeling tussen walstroom en omvormer — is installatiewerk waar andere regels voor gelden. Het 12V-deel uit dit schema is prima zelfbouw; de wisselspanning niet.
Waar het misgaat
De accu als eerste kopen. De maat van je accu volgt uit je verbruik, en je laadvermogen volgt weer uit die maat. Begin dus bij wat je per etmaal gebruikt en werk terug. Wie eerst een accu koopt, koopt er meestal een die niet past bij de lader die er al in zit.
Denken dat je dynamo het wel doet. Bij een loodaccu komt je dynamo een heel eind. Bij lithium niet: die laadt tot een procent of tachtig en blijft daar hangen, en dat is precies de reden dat mensen na hun overstap minder capaciteit lijken te hebben dan daarvoor.
Geen shunt. Bij lood kun je met een spanningsmeter nog iets zeggen over de laadtoestand. Bij lithium staat de spanning van 95 tot 20 procent vrijwel stil, dus je paneelmeter wordt onbruikbaar op de dag dat je overstapt.
Alles tegelijk willen. Bouw in de volgorde van het schema. Accu en zekering, dan de walstroomlader, dan het verdeelblok, dan zon en dynamo. Elke stap werkt op zichzelf, en je kunt na elke stap testen.
Veelgestelde vragen
Hoe ziet een camper elektra schema eruit?
Drie laadbronnen links — zonnepanelen, dynamo en walstroom — die elk via hun eigen regelaar naar één huishoudaccu gaan. Vanaf die accu loopt er via een hoofdzekering één dikke kabel naar een verdeelblok, en daarachter zit per kring een zekering naar je 12V-verbruikers en je omvormer. De shunt zit in de minleiding van de accu.
Wat kost elektra in een camper?
Aan onderdelen ongeveer € 550 voor een basisopstelling met een AGM-accu, lader en shunt. Wil je vrij kunnen staan met zon en een DC-DC lader, dan zit je rond de € 1.330. Een complete installatie met een lithium 200Ah, verdeelblok en omvormer van 1600 watt komt op ongeveer € 2.160, exclusief de zonnepanelen zelf en exclusief arbeidsloon.
Kan ik een zonnepaneel rechtstreeks op mijn accu aansluiten?
Nee. Een paneel van 100 watt levert in de zon rond de 22 volt nullast, en bij kou meer. Zonder regelaar zakt het paneel in tot je accuspanning en verlies je een groot deel van de opbrengst, en je accu krijgt geen goed laadprofiel. Een MPPT-regelaar vanaf € 38,95 lost dat op.
In welke volgorde leg ik de elektra aan?
Eerst de accu met zijn hoofdzekering, dan de shunt in de minleiding, dan het verdeelblok en je 12V-groepen. Daarna de laadbronnen één voor één: eerst de walstroomlader, dan de zonnepanelen met MPPT, dan de DC-DC lader. Zo werkt de installatie na elke stap en weet je meteen waar een storing vandaan komt.
Mogen alle laadbronnen tegelijk aangesloten zijn?
Ja, en dat is ook de bedoeling. De MPPT, de DC-DC lader en de acculader zien elkaars laadspanning en de sterkste neemt het over. Wat niet moet is twee bronnen op één regelaar aansluiten, of een paneel parallel zetten aan je dynamo.
Heb ik een verdeelblok nodig?
Bij twee of drie kringen niet; losse zekeringhouders volstaan. Zodra je vier of meer verbruikers hebt — licht, pomp, koelkast, verwarming, omvormer — wordt een verdeelblok met ingebouwde zekeringhouders overzichtelijker en vaak niet eens duurder dan al die losse houders bij elkaar.
Welke kabeldikte heb ik nodig in mijn camper?
Dat hangt af van de stroom én van de afstand, en bij 12 volt weegt die afstand zwaar mee omdat je maar 0,30 volt mag verliezen. Een DC-DC lader van 30 ampère op vier meter van je accu vraagt 16 mm². Reken je situatie na met de kabeldiktetool; die geeft ook meteen de bijbehorende zekering.
Mag ik de 230 volt zelf aansluiten?
Het 12V-deel van dit schema is prima zelfbouw. Voor het 230 volt-deel — contactdozen, aardlekbeveiliging en het omschakelen tussen walstroom en omvormer — gelden andere regels en is het verstandig dat door een installateur te laten doen of te laten controleren.
Onze conclusie
Camperelektra lijkt ingewikkeld omdat er veel merken en typenummers omheen hangen, maar het schema erachter is klein: drie bronnen, elk met een regelaar, één accu, één verdeelpunt en daarachter je verbruikers. Zodra je die volgorde ziet, is elke keuze een aparte vraag geworden in plaats van één groot probleem.
Begin bij je etmaalverbruik, niet bij een apparaat. Dat bepaalt je accumaat, en die bepaalt weer je lader, je kabel en je zekering. Voor de meeste campers eindigt dat rond de € 1.330 aan onderdelen — en met dat getal in je hand kun je ook een offerte lezen.
Lees verder
Rekentool voor het vermogen, zuivere sinus of gemodificeerd, en de modellen van 300 tot 3.000 W met prijzen.
Lees het artikel →Begin hier: hoeveel ampère-uur je per etmaal gebruikt en wat dat kost.
Lees het artikel →Welke regelaar bij je panelen past, met rekentool.
Lees het artikel →Het onderdeel dat het vaakst te dun wordt uitgevoerd.
Lees het artikel →Waarom je dynamo een lithiumaccu nooit vol krijgt.
Lees het artikel →Transparantie: dit artikel bevat partnerlinks. Koop je via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine vergoeding, zonder meerkosten voor jou. Lees hoe wij werken op over CampertjeKopen.