Home›Camper accu›LiFePO4 accu›Van lood naar lithium

Overstappen

Loodaccu vervangen door lithium: de vier dingen die niet vanzelf meekomen, en wat het samen kost

“De loodaccu eruit, de lithium erin, klaar.” Zo wordt het verkocht, en zo werkt het niet. Je dynamo laadt een LiFePO4 nooit vol, je walstroomlader gebruikt een loodprofiel, je voltmeter wordt onbruikbaar en onder nul mag hij niet laden. Je vervangt geen accu; je vervangt een systeem

Hieronder per onderdeel waarom het misgaat, wat je koopt en wat het kost: met de fabrieksopgaven van de accu, prijzen van Acculaders.nl en Winparts, en de rekensom of jij het verschil ooit terugverdient.

• De kern kost € 1.073,90: Aces 100Ah HFAS (€ 699), Victron Orion XS 12/12-50A (€ 282,95) en Victron SmartShunt 500A (€ 91,95)
• Moet de walstroomlader ook mee en wil je een MPPT voor het dak: € 1.318,80 aan onderdelen
• 100 Ah lithium vervangt 200 Ah lood: 80 tot 90 bruikbare Ah tegenover 2 × 50
• Onder 0 °C niet laden; staat de camper buiten, dan een verwarmde accu (Pro-User Arctic 100Ah, € 890,09)

Het korte antwoord

Aces 100Ah HFAS bij Winparts → Orion XS 12/12-50 bij Acculaders.nl → SmartShunt 500A →

Waarom mensen overstappen: bruikbare capaciteit

De folder zegt “lichter en langere levensduur”. Klopt allebei, maar het is niet waarom het de moeite waard is. Het echte argument is bruikbare capaciteit. Een loodaccu (nat, AGM of gel) wil je niet verder dan de helft leegtrekken, anders halveer je zijn levensduur; van 100 Ah houd je 50 over. Een LiFePO4 mag tot 80 à 90 procent leeg zonder dat het hem deert. Van dezelfde 100 Ah gebruik je er 80 tot 90.

Het gewichtsverschil is voor een camper geen bijzaak: vijftien kilo minder is vijftien kilo laadvermogen erbij, en de meeste campers zitten dichter tegen de 3.500 kg aan dan hun eigenaar denkt. Maar wees eerlijk over de rekensom: per bruikbare ampère-uur kost lithium bij aankoop vier keer zoveel als semi-tractie (€ 8,74 tegen € 2,09) en per cyclus de helft. Wie twee weken per jaar op campings met stroom staat, verdient het verschil nooit terug; wie regelmatig vrij staat, een compressorkoelkast heeft of een omvormer gebruikt, wel. De sommen per accutype staan in LiFePO4 accu.

De vier dingen die niet meekomen

Hier gaat het mis bij wie alleen de accu bestelt.

1. Je dynamo laadt hem niet vol, en sloopt zichzelf

De meeste campers laden de huishoudaccu tijdens het rijden via een scheidingsrelais: draait de motor, dan worden start- en huishoudaccu doorverbonden. Bij lood werkt dat. Bij lithium gaan er twee dingen tegelijk mis. Je komt niet vol. Een moderne dynamo (Euro 6, met slim laadbeheer) regelt de spanning terug naar 12,8 tot 13,5 V zodra de startaccu vol is, en over een paar meter kabel valt daar nog eens een halve volt van weg; een LiFePO4 wil 14,2 tot 14,6 V om de laatste procenten in te nemen. Het gevolg is dat je vrijwel altijd rond 80 procent blijft steken en een vijfde van je dure accu nooit gebruikt. En je dynamo krijgt het zwaar. Een lege LiFePO4 heeft een zeer lage inwendige weerstand en neemt stroom aan zolang je hem geeft; de handleiding van Aces adviseert 10 tot 50 A, maar een dynamo van 150 A met een relais ertussen weet dat niet en draait urenlang op vol vermogen. Zo sloop je een dynamo vroegtijdig.

De oplossing	Wat hij doet	Prijs
Victron Orion XS 12/12-50A 50 A, tot 98 % rendement, Bluetooth; kabel 16 mm²	begrenst de stroom op 50 A, maakt er een lithiumprofiel van en trekt de spanning omhoog; laadt een 100 Ah-accu van 20 naar 100 % in anderhalf uur rijden; onze keuze	€ 282,95
Victron Orion-Tr Smart 12/12-30A 30 A, geïsoleerd, Bluetooth; kabel 10 mm²	hetzelfde principe met 30 A: van 20 naar 100 % in 2,7 uur; genoeg bij een accu van 100 Ah en een startaccu-kant die niet meer dan 30 A kwijt kan	€ 214,95

Welk ampèrage bij jouw accu en jouw ritten hoort staat in DC-DC lader camper; de reviews in Victron Orion XS en Orion-Tr Smart 12/12-30; de kabeldikte bij 30 of 50 A in kabeldikte berekenen. Dit is het onderdeel dat het vaakst wordt overgeslagen en het vaakst wordt gemist.

2. Je walstroomlader heeft het verkeerde profiel

Een acculader voor lood doet twee dingen die voor lithium verkeerd zijn. Hij houdt na het vollopen een float aan om de accu vol te houden, en veel laders geven periodiek een hogere spanningspuls (CTEK: Recond, 15,8 V) tegen sulfatering. Nuttig bij lood; bij LiFePO4 laat het BMS de accu bij 15,8 V afschakelen, en eindeloos op 100 procent staan is voor lithium geen onderhoud maar slijtage. Een LiFePO4 wil 14,2 tot 14,6 V, dan even 13,5 V, en dan rust. Kijk in de handleiding van je boordlader: staat er geen lithium- of LiFePO4-programma bij, dan hoort hij vervangen te worden, of je hangt een losse lader met lithiumprofiel op de accu. De meest verkochte lader van Nederland heeft er bijvoorbeeld géén; zie de CTEK MXS 5.0.

De oplossing	Wanneer	Prijs
Victron Blue Smart IP22 12/20 20 A, lood/AGM/gel/LiFePO4 via VictronConnect	vaste lader in de camper: laadt een 100 Ah-accu van halfvol in 2,5 uur op walstroom; tot 150 Ah	€ 124,95
CTEK NXT 5 5 A, lood én LiFePO4, 1,2 – 160 Ah	losse lader voor de stalling of voor wie lood en lithium in dezelfde camper heeft; te langzaam als vaste boordlader	€ 99,95

Ook met de juiste lader kost de laatste tien procent tijd: vanaf halfvol ben je met 20 A ruim twee uur bezig, met een boordlader van 10 A het dubbele. Wat walstroom, dynamo en zonnepanelen werkelijk opleveren, met de laadtijden naast elkaar, staat in camperaccu opladen; alle laders met lithiumprofiel in camper acculader en Victron acculader.

3. Je accumeter meet onzin

Bij een loodaccu lees je aan de rustspanning redelijk af hoe vol hij is: 12,7 V is vol, 12,2 V is half. Bij een LiFePO4 werkt dat niet: tussen 90 en 20 procent lading zakt de spanning van 13,3 naar 13,0 V. Het paneeltje wijst dus vrolijk “vol” tot het moment dat hij ineens leeg is. Wat je nodig hebt is een shunt: een meetweerstand in de minkabel die letterlijk telt hoeveel ampère-uren erin en eruit gaan. De Bluetooth-app van de Aces of Pro-User leest het BMS uit en is een prima begin, maar hij hangt aan je telefoon, niet aan het paneel, en hij ziet de startaccu niet.

De oplossing	Verschil	Prijs
Victron SmartShunt 500A 500 A, Bluetooth, geen display	de meter zit in de minkabel, je leest hem in de VictronConnect-app; genoeg voor wie toch al met de telefoon kijkt	€ 91,95
Victron BMV-712 Smart 500 A shunt + rond display in het paneel, Bluetooth	dezelfde shunt met een display en een alarmrelais; voor wie een meter op het paneel wil zonder telefoon	€ 132,95

Welke maat shunt je nodig hebt en wat een SmartShunt precies anders doet dan een BMV-712 staat in accumeter camper.

4. Vorst

Dit is het punt dat in Nederlandse omstandigheden echt telt. Een LiFePO4 mag je ontladen tot −20 °C, maar je mag hem niet laden als de cellen onder het vriespunt zitten: dan slaat er lithium neer op de anode en is de schade blijvend. Het BMS van elke accu in dit artikel blokkeert dat (Aces: laden van 0 tot 45 °C), dus kapot gaat hij niet; hij laadt alleen niet. Je zonnepaneel weet dat niet en begint te duwen zodra de zon erop staat, ook op een heldere ochtend in januari bij min drie, en de MPPT ziet een accu die niets aanneemt. Zit de accu onder de voorstoel in de cabine en woon je erin, dan wordt het daar zelden zo koud. Staat de camper buiten gestald of rijd je in het voor- en naseizoen naar de bergen, dan is een verwarmingselement geen detail maar de belangrijkste specificatie: de Pro-User Arctic 100Ah (€ 890,09) en de Aces 150Ah HFAS met verwarming (€ 999) warmen zichzelf op en laden tot −20 °C. Wat er in de stalling met een lithiumaccu moet gebeuren (halfvol wegzetten, laders uit) staat in camperaccu in de winterstalling.

Wat het samen kost

Prijzen bij Winparts (accu) en Acculaders.nl (Victron), inclusief btw, alles op voorraad. In dit segment bewegen ze snel; de actuele prijs zie je via de link.

De kern: dit heb je hoe dan ook nodig

Onderdeel	Waarom	Prijs
Aces 100Ah HFAS 100 Ah, 188 mm, past onder de Ducato-stoel	de accu zelf, met BMS en Bluetooth; review	€ 699
Victron Orion XS 12/12-50A 50 A DC-DC lader	vol laden vanaf de dynamo zonder de dynamo te overbelasten	€ 282,95
Victron SmartShunt 500A 500 A accumonitor	weten hoe vol hij is	€ 91,95
Samen	met de Orion-Tr Smart 30A in plaats van de XS 50A: € 1.005,90	€ 1.073,90

Aces 100Ah HFAS → Orion XS 12/12-50 → SmartShunt 500A →

Alleen als het op jou van toepassing is

Onderdeel	Wanneer	Prijs
Victron Blue Smart IP22 12/20 20 A walstroomlader met lithiumstand	als je boordlader geen LiFePO4-programma heeft	€ 124,95
Victron SmartSolar MPPT 100/30 MPPT-regelaar tot 440 Wp op 12 V	als je zonnepanelen hebt of wilt en de regelaar geen lithiumprofiel kent; tot 220 Wp volstaat de Victron SmartSolar MPPT 75/15 (€ 54,95)	€ 119,95
Alles bij elkaar	kern plus beide extra’s	€ 1.318,80

Daar komen kabels, kabelschoenen en een zekering binnen 30 cm van de pluspool bij (reken op € 50 tot 100), en arbeid als je het laat doen. Heb je al panelen liggen maar twijfel je over de regelaar, dan staat dat in MPPT laadregelaar; wil je ook 230 V aan boord, dan komt daar een omvormer bij, en het complete schema van accu, DC-DC, lader, MPPT, shunt en omvormer staat in camper elektra.

Zelf doen of laten inbouwen?

De accu wisselen is niet het moeilijke deel; met 188 mm en een B13-bodemrand schuift de Aces in de bak waar de loodaccu uit kwam. Het moeilijke deel is de DC-DC lader ertussen zetten (twee dikke kabels van de startaccu naar de huishoudaccu, met een zekering aan beide kanten), de shunt in de minkabel opnemen zodat alle min-aansluitingen aan de laadkant van de shunt zitten, en alles op de juiste doorsnede aansluiten. Kun je een kabelschoen krimpen, weet je waarom een zekering zo dicht mogelijk bij de accu hoort en durf je de accukast open te maken? Dan is dit een zaterdagklus. Twijfel je bij een van die drie, laat het dan doen. Een kortgesloten lithiumaccu levert duizenden ampère; dat is waarom die zekering geen optie is.

Welke capaciteit heb je nodig?

De verleiding is groot om meteen 200 of 300 Ah te nemen. Reken eerst. Door die bruikbare capaciteit vervangt 100 Ah lithium ongeveer 200 Ah lood. Heb je nu twee AGM-accu’s van 100 Ah en kom je daar meestal mee uit, dan is één lithiumaccu van 100 Ah geen achteruitgang maar een gelijkspel, met ruim veertig kilo minder gewicht. Kom je nu structureel tekort, ga dan naar 150 of 210 Ah. Maar koop niet groot omdat het kan: elke honderd ampère-uur kost zeshonderd tot negenhonderd euro, en een accu die je nooit onder de tachtig procent brengt, is geld dat stilstaat.

Nu	Lithium	Wat je koopt	Prijs
1 loodaccu van 95 tot 110 Ah, campings met stroom, af en toe een nacht vrij	100 Ah	Aces 100Ah HFAS 188 mm, past onder de stoel	€ 699
2 loodaccu’s, of 1 accu en je komt tekort; compressorkoelkast	150 Ah	Pro-User LI12150 150Ah 335 × 175 × 190 mm, 15,5 kg, 200 A of Aces 150Ah HFAS met verwarming (€ 999, verwarmd)	€ 1.287,88
omvormer van 2.000 W, meerdere dagen vrij staan	210 Ah	Pro-User LI12210 210Ah 250 A continu, 330 × 250 × 170 mm, 18,5 kg	€ 1.785,13

Alle leverbare modellen met fabrieksopgaven (maat, stroom, laadtemperatuur) staan naast elkaar in LiFePO4 accu; de keuze van de capaciteit voor jouw manier van kamperen in lithium accu camper. Twijfel je of je überhaupt moet vastbouwen? Voor wie een paar keer per jaar weggaat en vooral een koelkast en wat lampen voedt, kan een losse powerstation goedkoper en simpeler zijn; zie powerstation kiezen voor je camper.

Veelgestelde vragen over de overstap naar lithium

Lees verder

Transparantie: dit artikel bevat partnerlinks. Koop je via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine vergoeding, zonder meerkosten voor jou. Lees hoe wij werken op over CampertjeKopen.