Home›Camper winterklaar›Antivries drinkwater
Antivries voor het drinkwatersysteem: wanneer je het nodig hebt, welke je neemt, en hoeveel
Aftappen is gratis en werkt beter; antivries is voor wat niet leegloopt. Dat onderscheid scheelt je een liter of vijf, en een boiler die in maart blijkt te lekken.
Bijgewerkt op · Prijzen gecontroleerd op 6 november 2026
Hieronder eerst de vraag of je het nodig hebt (en waarom aftappen stap één is), dan welke antivries in een drinkwatersysteem mag en welke absoluut niet, het verschil met de antivries van je Alde- of Truma-verwarming, hoeveel liter je nodig hebt, hoe je het erin krijgt zonder je hele tank vol te gieten, en hoe je in het voorjaar doorspoelt. Product en prijs van Bootman.
- Eerst aftappen: tank, boiler en leidingen leeg, kranen halfopen, pomp uit — dat is de kern van winterklaar maken
- Dan antivries voor het restant: pomp, sifons en de wc; de boiler tap je helemaal af (Truma raadt antivries in de Combi af, behalve met een bypass); 2 tot 5 liter is genoeg
- Alleen niet-giftig: Talamex antivries 5 liter (€ 15,95, 5 L, roze, gebruiksklaar); koper tot −45 °C, kunststof tot −25 °C
- Nooit: auto-antivries (ethyleenglycol) of de cv-vloeistof van je Alde-verwarming in het drinkwater
Het korte antwoord
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Heb ik antivries nodig? | Alleen voor wat niet leegloopt. Kun je tank, boiler en leidingen aftappen, dan is dat genoeg. Zie heb ik het nodig. |
| Welke? | Alleen antivries die als niet-giftig en drinkwatergeschikt wordt verkocht (roze, propyleenglycol). Zie welke mag. |
| Hoeveel? | 2 tot 5 liter na het aftappen; alleen bij een tank die niet leeg kan de hele inhoud. Zie hoeveel. |
| En de Alde-antivries? | Dat is cv-vloeistof voor een gesloten systeem; die blijft erin en mag niet in het drinkwater. Zie cv-antivries. |
| Voorjaar? | Grondig doorspoelen tot de roze kleur weg is, boiler en beide kranen mee. Zie voorjaar. |
Heb ik antivries in het drinkwatersysteem nodig?
De eerlijke volgorde is: eerst leegmaken, dan pas nadenken over antivries. Water dat er niet is, kan niet bevriezen, en een droog systeem heeft ook geen roze restant dat je er in maart weer uit moet spoelen. Bij vrijwel elke camper kun je de schoonwatertank via een aftapkraan leeg laten lopen, de boiler via zijn aftapplug of het veiligheidsventiel, en de leidingen door alle kranen open te zetten (ook de buitenkraan en de douche, en zowel de warme als de koude stand) terwijl de pomp nog kort loopt. Vuilwatertank leeg, cassette leeg en schoon, kranen daarna in de middenstand halfopen laten staan zodat er geen water tussen de afsluiters blijft staan. Dat hele rondje kost een half uur en staat uitgebreider in camper winterklaar maken.
Wat overblijft, is waar antivries voor is. In een boiler blijft na het aftappen soms een laagje water op de bodem staan: laat het aftapventiel daarom de hele winter open (zo adviseert Truma het) in plaats van er antivries in te gieten; in de pompkop en de filterbehuizing blijft altijd iets zitten; de sifons onder de gootsteen en de doucheput houden met opzet water vast; en in de wc zit water in het mechanisme en de bodemplaat. Dat zijn de onderdelen die in een strenge nacht splijten, en precies daar giet je een halve liter niet-giftige antivries in. De tweede situatie is de camper of boot waar aftappen niet lukt: een tank zonder aftapkraan, leidingen die naar beneden lopen en niet leeg te krijgen zijn, of een stalling waar je de camper niet aan de praat wilt hebben. Dan vul je het systeem met antivries in plaats van het leeg te maken, en dat is waar de vijf liter opgaat.
Welke antivries mag in een drinkwatersysteem?
Er zijn twee families antivries, en ze zijn niet uitwisselbaar. Mono-ethyleenglycol is de klassieke auto-antivries: goedkoop, effectief en giftig. Die hoort in een motorkoelsysteem en nergens anders; een drinkwatersysteem waar dat in heeft gezeten, is met alleen doorspoelen niet met zekerheid weer veilig. Propyleenglycol is de variant die in de levensmiddelenindustrie wordt gebruikt en die niet giftig is; dat is wat er in de roze “drinkwaterantivries” voor boten en campers zit. Koop dus uitsluitend een product dat expliciet zegt dat het geschikt is voor drinkwatersystemen en niet giftig is, en let erop dat het gebruiksklaar is: die vloeistoffen zijn al op sterkte, en met water bijmengen verlaagt de bescherming.
| Product | Waarvoor | Bescherming (fabrieksopgave) | Prijs |
|---|---|---|---|
 Talamex antivries 5 liter5 liter, roze, gebruiksklaar, niet giftig | drinkwatersysteem, toilet, verwarming en motor | koper tot −45 °C, kunststof tot −25 °C | € 15,95 |
| Auto-antivries (ethyleenglycol, G11/G12 voor de motor) | motorkoelsysteem | — | nooit in drinkwater of in een Alde-cv |
| Alde G12 Evo of vergelijkbare cv-antivries | gesloten cv-systeem van een Alde-verwarming | volgens fabrikant van het verwarmingssysteem | niet voor drinkwater |
Opgaven van de fabrikant (Talamex, 22 september 2026); prijs uit de winkelfeed. Lees voor gebruik het etiket: samenstelling en temperatuurgrenzen verschillen per merk.
Niet verwarren: de antivries van je verwarming
Heb je een Alde-verwarming (waterverwarming met radiatoren, veel gebruikt in Zweedse en Duitse campers), dan zit daar een gesloten circuit met een eigen glycolvloeistof in, met corrosiebescherming voor aluminium en koper. Die vloeistof blijft er het hele jaar in, wordt elke paar jaar vervangen volgens het onderhoudsschema, en heeft niets met je drinkwater te maken. Twee regels: drinkwaterantivries hoort niet in de cv (Alde schrijft een door Alde goedgekeurde cv-glycol voor, en verschillende glycolsoorten mengen kan de vloeistof laten klonteren) en cv-antivries hoort niet in het drinkwater (niet eetbaar). Een Truma Combi werkt anders: die verwarmt de lucht en het water direct, zonder glycolcircuit, en heeft dus geen cv-antivries. Wat een Truma Combi wel nodig heeft, is een leeggemaakte boiler: het veiligheids-/aftapventiel (FrostControl) opent zelf bij ongeveer 3 °C aan het ventiel en laat de boiler leeglopen. Vertrouw daar bij stalling niet op: zet de gele draaiknop zelf in de aftapstand, laat de boiler helemaal leeglopen en laat het ventiel de hele winter open (zo adviseert Truma het), want een half leeggelopen boiler is precies de schade die je wilde voorkomen.
Hoeveel antivries, en hoe krijg je het erin?
Na aftappen (de normale situatie): 2 tot 5 liter is genoeg. Verdeel als volgt: een halve liter in de wc-pot en het mechanisme, een halve liter in elke afvoer (gootsteen, douche, eventueel de wasbak), en de rest via de tank door de leidingen. Dat laatste doe je zo: giet een paar liter in de lege schoonwatertank, zet de pomp aan, en open kraan voor kraan — te beginnen bij de kraan die het verst van de pomp af zit — tot er roze vloeistof uit komt, alleen in de koude stand: de warme stand loopt via de boiler, en die tap je af in plaats van hem met antivries te vullen (Truma raadt antivries in de Combi af, behalve met een bypass). Zodra het roze is, sluit je die kraan en ga je naar de volgende. Zo vult je het hele leidingtraject met een paar liter in plaats van met een volle tank. Zet daarna de pomp uit en de kranen halfopen. Hoe je de pomp zelf en zijn filter vorstvrij maakt, staat bij waterpomp camper.
Zonder aftappen (tank die niet leeg kan, boot): dan reken je op de inhoud van wat je vult, en dat is de dure route: een tank van 100 liter kost twintig flessen. Bij een camper is dat vrijwel nooit nodig; laat liever een aftapkraan inbouwen. En bij vorst tijdens het gebruik (wintersport, overwinteren in de bergen) is antivries geen oplossing — dan wil je juist wel drinkwater. Daar helpt alleen een camper met verwarmde tanks en dubbele vloer, de verwarming die aan blijft op een lage stand, en de accu of gasvoorraad die dat volhoudt.
In het voorjaar: doorspoelen en weer in gebruik nemen
Roze vloeistof is niet giftig, maar het hoort niet in je koffie. Spoel daarom in het voorjaar grondig door: vul de tank met schoon water, laat de pomp lopen en open alle kranen tot het water helemaal helder is, doe dat bij zowel de warme als de koude stand (de boiler zit in het warme traject; sluit eerst het aftapventiel en vul hem), en spoel de wc en de afvoeren na. Twee keer vullen en leeg laten lopen is geen overdaad. Heeft het systeem lang stilgestaan, neem dan in de eerste vulling een tankreiniger mee en laat die volgens de gebruiksaanwijzing inwerken; daarna nog een keer schoon doorspoelen. De afgetapte vloeistof is volgens de fabrikant biologisch afbreekbaar; giet hem toch op een chemisch toilet- of lozingspunt op de camping en niet in een sloot of straatkolk. Wat er verder bij het uit de winterstalling halen komt kijken (accu, banden, gas, daklucht), staat in camper winterklaar maken en voor de accu in camperaccu in de winterstalling.
Conclusie
Antivries in het drinkwatersysteem is geen vervanging voor aftappen maar een aanvulling: leeg wat leeg kan, en giet niet-giftige, gebruiksklare antivries in wat blijft staan — pomp, sifons en wc; de boiler tap je af. Twee tot vijf liter is genoeg als je eerst afgetapt hebt, en de Talamex antivries 5 liter (€ 15,95) is er een die volgens de fabrikant koper tot −45 °C en kunststof tot −25 °C beschermt. Gebruik nooit auto-antivries in drinkwater en nooit drinkwaterantivries in een Alde-cv, en spoel in het voorjaar door tot het roze helemaal weg is.
Veelgestelde vragen over antivries in het drinkwatersysteem
Heb ik antivries in mijn drinkwatersysteem nodig?
Niet als je alles leeg kunt maken. Een camper met een aftapkraan onder de schoonwatertank, een boiler met een aftapplug en kranen die je open laat staan, staat vorstvrij zonder een druppel antivries. Antivries is voor wat niet leegloopt: de pomp, de sifons onder de gootsteen en de wc, en voor campers en boten waar aftappen niet lukt.
Welke antivries mag in een drinkwatersysteem?
Alleen antivries die uitdrukkelijk als niet-giftig en geschikt voor drinkwater wordt verkocht; dat is meestal een roze vloeistof op basis van propyleenglycol. Nooit gewone auto-antivries (mono-ethyleenglycol): die is giftig, en een systeem waar dat in heeft gezeten is met alleen doorspoelen niet met zekerheid weer veilig.
Wat is het verschil met de antivries van mijn Alde- of Truma-verwarming?
Bij Alde is dat een gesloten cv-systeem met eigen antivries (bijvoorbeeld Alde G12 EVO, glycol met corrosiebescherming) en die hoort daar altijd in te zitten, zomer en winter; een Truma Combi heeft geen cv-vloeistof, daar tap je alleen de boiler af. Die vloeistof mag nooit in het drinkwater en drinkwaterantivries mag nooit in de cv: de eerste beschermt tegen corrosie in aluminium en koper, de tweede is niet giftig. Twee verschillende producten, twee verschillende systemen.
Hoeveel antivries heb ik nodig?
Alleen voor wat er in de leidingen, de pomp en de sifons achterblijft: voor een gemiddelde camper is 2 tot 5 liter genoeg als je eerst afgetapt hebt. Wie de hele tank vult (bij een boot met een tank die niet leeg kan) rekent op de tankinhoud, en dat loopt hard op. Gebruiksklare antivries is niet verdund: bijmengen met water verlaagt de bescherming.
Tot welke temperatuur beschermt het?
Bij de Talamex antivries 5 liter geeft de fabrikant bescherming van koperen leidingen tot −45 °C en van kunststof leidingen tot −25 °C; onder die temperatuur kan kunststof alsnog barsten. Voor een Nederlandse of Zuid-Europese winter is dat ruim; voor een camper die op een Scandinavische stalling staat, niet automatisch.
Moet ik in het voorjaar doorspoelen?
Ja, grondig, met schoon water tot de roze kleur helemaal weg is, inclusief de boiler en beide kranen. Neem daarna een tankreiniger mee in de eerste vulling als het systeem lang heeft stilgestaan. De vloeistof is volgens de fabrikant biologisch afbreekbaar; giet hem toch op een lozingspunt en niet in een sloot.
Kan ik het toilet en de sifons ook met antivries beschermen?
Ja, en dat is juist de plek waar het het meeste zin heeft: giet een halve liter in de wc-pot en in elke afvoer, zodat het water in de sifon en het toiletmechanisme niet bevriest. Een vuilwatertank en een cassette maak je eerst helemaal leeg; een restje water met antivries erin is geen probleem, een volle tank wel.
Wat als ik gewoon niets doe?
Dan is de vraag hoeveel water er achterblijft en hoe koud het wordt. Water dat bevriest, zet 9 procent uit, en dat is genoeg om een kunststof T-stuk, een pompkop of een boilerhuis te splijten. De rekening is niet de antivries van vijftien euro maar een nieuwe boiler, een pomp en het uitzoeken van een lek dat pas in maart opvalt.
Lees verder
Watertank reinigen
Doseringen per tankinhoud, inwerktijd en het verschil tussen schoonmaken en ontsmetten.
Het hele rondje: water, accu, gas, banden, ventilatie en de stalling.
Lees het artikel →Loskoppelen, bijladen of laten hangen: wat de accu de winter door helpt.
Lees het artikel →Waarom een dichte camper in de winter nat wordt, en wat eraan helpt.
Lees het artikel →Stroom in de stalling of aan de paal: welke stekker, kabel en verloop.
Lees het artikel →Accu, lader, omvormer en zonnepaneel: hoe het samenhangt.
Lees het artikel →Transparantie: dit artikel bevat partnerlinks. Koop je via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine vergoeding, zonder meerkosten voor jou. Lees hoe wij werken op over CampertjeKopen.