Home›Camper elektra›CEE-stekker›Walstroom
Walstroom in de camper: wat er achter de aansluiting zit, hoe je er een inbouwt, en wat de schakelaar doet
Kabel in de paal, klepje dicht, en alles doet het. Wat er tussen dat klepje en je stopcontact gebeurt, bepaalt of dat veilig is: aardlek, automaat, lader en, bij een omvormer, de voorrangsschakelaar.
Bijgewerkt op · Prijzen gecontroleerd op 6 november 2026
Hieronder wat walstroom is en hoe de 230 V-kant van een camper is opgebouwd, welke onderdelen er verplicht en verstandig zijn, hoeveel stroom je aan de paal trekt, wat de “walstroomschakelaar” doet, en hoe je in een zelfbouw of buscamper een aansluiting inbouwt met een wandinvoerdoos. Bekijk de onderdelen; de laders en omvormers staan op hun eigen pagina’s.
- De keten: wandinvoerdoos → aardlekschakelaar 30 mA → automaat 10/16 A → lader, stopcontacten, koelkast
- Inbouwen: ProPlus CEE-wandinvoerdoos (€ 12,99), 3 × 2,5 mm² naar een kastje met aardlek en automaat, aarde aan het chassis
- Schakelaar: de voorrangsschakelaar kiest tussen wal en omvormer; automatisch met een relais, anders met de hand
- Verbruik aan de paal: koelkast, lader en licht samen meestal onder 700 W; kachel en waterkoker zijn de uitzonderingen
Het korte antwoord
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Hoe sluit je walstroom aan? | Eerst de kabel in de camper, dan in de paal; haspel helemaal afrollen; bij uitschakelen omgekeerd. Zie de stappen bij de vragen. |
| Wat is walstroom? | De 230 V van de camping of de oprit, via de CEE-kabel en de wandinvoerdoos de camper in. Zie wat is walstroom. |
| Wat zit erachter? | Aardlekschakelaar, automaat, lader, stopcontacten, koelkast; bij een omvormer een voorrangsrelais. Zie de keten. |
| Wat doet de walstroomschakelaar? | Kiest tussen wal en omvormer, of schakelt de 230 V-groep uit. Zie schakelaar. |
| Zelf inbouwen? | Wandinvoerdoos, 2,5 mm², aardlek, automaat, aarde aan chassis; laat de 230 V-kant nakijken. Zie inbouwen. |
Wat is walstroom, en wat doet het in de camper?
Walstroom is een scheepsterm: stroom van de wal, in plaats van van de eigen generator of accu. Bij een camper betekent het de 230 V-aansluiting van de camping (of het stopcontact thuis) die via de blauwe CEE-kabel en de wandinvoerdoos in de zijwand de camper in komt. Zodra die kabel erin zit, gebeuren er drie dingen: de acculader begint de huishoudaccu te laden, de 230 V-stopcontacten in de camper krijgen spanning, en de koelkast schakelt (bij een absorptiekoelkast automatisch, bij een compressorkoelkast via de lader) over op 230 V. Alles wat op 12 V loopt (licht, waterpomp, kachelventilator, verwarming) blijft op 12 V lopen, maar nu uit een accu die wordt bijgeladen in plaats van leeggetrokken. Heeft je kachel een elektrische stand, zoals de Truma Combi E, dan kan hij ook op de paal stoken; wat dat vraagt, staat bij camper verwarming. Daarom is de paal voor de meeste camperaars vooral een laadpunt: een nacht aan de paal na drie dagen vrij staan, en de accu is meestal weer vol; hoe snel hangt af van de lader en de accu. Welke campingstekker je daarvoor nodig hebt, en welke verloopstekker in Frankrijk of Zwitserland, lees je op de pagina over de CEE-stekker.
Wat er achter de wandinvoerdoos zit: de 230 V-keten
Bij een fabriekscamper zit dit allemaal in het elektrablok (Schaudt, CBE, Nordelettronica, Votronic) en hoef je er niets aan te doen; bij een zelfbouw bouw je het zelf. De volgorde is altijd dezelfde:
| Onderdeel | Wat het doet | Verplicht of verstandig |
|---|---|---|
| Wandinvoerdoos (CEE, IP44) | de aansluiting in de zijwand; klepje sluit over de kraag van de contrastekker | verplicht: een Schuko-stopcontact in de wand is niet toegestaan |
| Aardlekschakelaar 30 mA | schakelt binnen milliseconden uit als er stroom via een mens of vocht naar aarde lekt | verplicht; vertrouw niet op de aardlek van de camping, die zit op oudere campings soms op 300 mA |
| Automaat 10 of 16 A | beveiligt de bedrading tegen overbelasting en kortsluiting | verplicht; 16 A bij 2,5 mm², 10 A bij 1,5 mm² |
| Acculader | laadt de huishoudaccu (en vaak de startaccu) met het juiste profiel | verstandig: zonder lader doet de paal niets voor je accu |
| 230 V-stopcontacten | voor laptop, koffiezetapparaat, föhn | naar wens; op een aparte automaat als je een kachel gebruikt |
| Voorrangsrelais of -schakelaar | kiest tussen wal en omvormer voor dezelfde stopcontacten | verplicht zodra er een omvormer op de stopcontacten staat |
| Controlelampje of voltmeter | laat zien dat er walstroom is | handig; sommige laders tonen het zelf |
De aardlekschakelaar is het onderdeel waar het om draait. Op een camping staat de camper op rubber banden, nat gras en een metalen trap: precies de omstandigheden waarin een isolatiefout in een kachel of een boiler de hele carrosserie onder spanning zet. De 30 mA-aardlek in de camper schakelt dan uit voordat het gevaarlijk wordt; die van de camping zit op oudere campings soms op 300 mA, en zo’n aardlek is bedoeld voor brand, niet voor mensen. De aarde hoort daarbij aan het chassis: dan gaat een lekstroom via de aardlek en niet via jou. Welke lader je kiest en hoeveel ampère hij moet leveren, staat op camper acculader; hoe de 12 V-kant eromheen werkt op camper elektra.
De walstroomschakelaar: wal of omvormer
Wie een omvormer in de camper heeft, heeft twee bronnen van 230 V: de paal en de omvormer. Die mogen nooit tegelijk op dezelfde stopcontacten staan: de omvormer gaat kapot, of erger. Daar zit de walstroomschakelaar voor. In de eenvoudigste vorm is het een handschakelaar met twee standen (wal / omvormer) of een tweetal aparte stopcontacten die je niet kunt verwisselen. Netter is een voorrangsrelais: een automatische omschakelaar die de stopcontacten op de wal zet zodra hij daar spanning voelt, en op de omvormer als de kabel eruit gaat; niet elke omvormer heeft zo’n relais (“transfer switch”) ingebouwd. Een losse Victron Phoenix niet: Victron noemt daarvoor de aparte Filax-omschakelaar of een MultiPlus. Die omvormer-lader heeft de schakelaar wel ingebouwd en doet het nog slimmer door de wal door te laten en bij een 6 A-paal zelf bij te springen uit de accu (PowerAssist). De tweede betekenis van de naam is simpeler: de hoofdschakelaar van de 230 V-groep op het elektrapaneel, die je uitzet als de camper in de stalling staat en de lader niet hoeft te lopen.
Welke losse Victron omvormer bij je verbruik past, van de Phoenix 12/375 voor laptop en laders tot de 12/3000 Smart voor inductie, staat in onze vergelijking van de Phoenix-reeks.
Hoeveel stroom trekt een camper aan de paal?
Minder dan mensen denken, zolang je niet kookt of verwarmt. De koelkast op 230 V trekt 125 tot 250 W (een absorptiekoelkast continu, een compressorkoelkast met tussenpozen). De acculader trekt bij het volladen van een lege huishoudaccu 150 tot 400 W, afhankelijk van de laadstroom (een lader van 20 A levert 20 × 14,4 = 288 W, plus verlies), en zakt na een paar uur naar bijna niets. Licht, laptop, telefoons: tientallen watts. Samen zit je meestal onder de 700 W, en dat past op elke paal, ook een van 6 A. De grootverbruikers zijn de elektrische kachel (750 tot 2.000 W), de waterkoker (2.000 W), de föhn en een inductieplaat; die bepalen of je op een 6 A-paal in Frankrijk de zekering laat vallen. Welk koffiezetapparaat voor de camping wel op zo’n paal past, zie je in de vergelijking per stroompaal. Een waterkoker van 800 W of een airfryer van 900 W past wel op 4 A; welke dat zijn, en welke gadgets helemaal geen walstroom nodig hebben, staat in camper gadgets. Welke camping airfryer op 4, 6 of 10 A past, met wattage en prijs per model, staat in een aparte vergelijking. Ook een mobiele airco hoeft de zekering niet te laten vallen: in mobiele airco camper staat welk model met 690 W op een paal van 6 A past. De tabel met wat er op 4, 6, 10 en 16 A tegelijk kan, staat op CEE-stekker: 6, 10 of 16 A. Wie regelmatig aan de paal staat, kiest de kabel van 2,5 mm²; wie vooral laadt, heeft aan 1,5 mm² genoeg.
Een volledig elektrische camper laad je aan dezelfde paal, maar dan gaat het om de rijaccu. Wat een polis dekt als er bij het laden iets misgaat, staat bij elektrische camper verzekeren.
Zelf een walstroomaansluiting inbouwen
Voor een zelfbouw of een buscamper zonder 230 V is dit de bouwvolgorde. Eerst de plek: aan de zijkant van de camper, aan de kant waar op campings de paal meestal staat (dat wisselt per camping), op een hoogte waar de kabel niet in een plas eindigt, en van binnen bereikbaar zonder een kast te slopen. Dan de wandinvoerdoos: een gat van ongeveer 8 bij 8 cm in de zijwand (jigsaw, langzaam, plakband tegen splinteren), kit rondom, vier schroeven; de ProPlus CEE-wandinvoerdoos (walstroomaansluiting), wit (€ 12,99) is de standaard witte, er is ook een zwarte. Van de wandinvoerdoos loopt een kabel van 3 × 2,5 mm² (soepel, H07RN-F of H05VV-F, geen massief installatiedraad in een voertuig dat trilt) naar een klein kastje met een aardlekschakelaar van 30 mA en een automaat van 16 A; daarachter de lader en de stopcontacten. De aarde van de wandinvoerdoos gaat naar de aardrail in het kastje en van daar met een dikke draad naar een schoon punt op het chassis. Gebruik voor de stopcontacten opbouwdozen of inbouwdozen voor caravans, geen huishoudelijke inbouwdozen in een wand van 30 mm hout. Wil je stroom verdelen naar een tweede aansluiting (een tent of e-bike buiten), dan doe je dat buiten de camper met een CEE-splitter aan de paal, niet binnen. En laat, als je twijfelt, de 230 V-kant door een installateur nakijken: de 12 V-kant kun je zelf, de aardlek en de aarding zijn waar het om mensenlevens gaat.
Conclusie
Walstroom is de 230 V van de camping die via de CEE-kabel en de wandinvoerdoos de camper in komt en daar de lader, de stopcontacten en de koelkast voedt. Achter het klepje horen een aardlekschakelaar van 30 mA, een automaat en een aarde aan het chassis; bij een omvormer komt daar een voorrangsschakelaar bij die wal en omvormer uit elkaar houdt. Aan de paal trek je zonder kachel of waterkoker meestal minder dan 700 W, dus de paal is vooral een laadpunt. Inbouwen in een zelfbouw kan met een wandinvoerdoos, 2,5 mm² en een klein kastje; laat de 230 V-kant nakijken als je het voor het eerst doet.
Veelgestelde vragen over walstroom in de camper
Wat is walstroom?
De term komt uit de scheepvaart: stroom van de wal in plaats van van de eigen generator. Bij een camper is het de 230 V-aansluiting van de camping of de oprit, via de blauwe CEE-stekker en de wandinvoerdoos in de zijwand. Zodra de kabel erin zit, laadt de lader de huishoudaccu en werken de 230 V-stopcontacten, de koelkast op 230 V en (als je die hebt) de elektrische kachel.
Hoe sluit je walstroom aan op de camping?
Zo doe je het (stand 2026), in deze volgorde: 1) steek de kabel eerst in de wandinvoerdoos van de camper; 2) rol de kabelhaspel helemaal af, want een opgerolde kabel kan warm worden; 3) steek dan pas de stekker in de paal; 4) controleer of de lader laadt (lampje of display). Bij weggaan doe je het omgekeerd: eerst uit de paal, dan uit de camper. Aan de paal krijg je meestal 6 tot 16 A; het getal staat op de paal of in het campingreglement, en wat er op elke stroomsterkte past, staat bij CEE-stekker: 6, 10 of 16 A. Slaat de aardlek eruit zodra je aansluit, kijk dan bij de vraag over de aardlek hieronder.
Wat zit er achter de walstroomaansluiting van een camper?
In volgorde: de wandinvoerdoos, een aardlekschakelaar van 30 mA, een of twee automaten (10 of 16 A), en daarachter de acculader, de 230 V-stopcontacten en de koelkast. Bij campers met een omvormer zit er een voorrangsrelais of -schakelaar tussen die de stopcontacten automatisch op de wal zet zodra er stroom is, en anders op de omvormer.
Wat doet de walstroomschakelaar?
De naam wordt voor twee dingen gebruikt: de hoofdschakelaar die de 230 V-groep in- en uitschakelt, en de voorrangsschakelaar (handmatig of als relais) die kiest tussen wal en omvormer. Een automatische voorrangsschakelaar voorkomt dat de omvormer en de wal tegelijk op dezelfde stopcontacten staan, wat allebei kapotmaakt.
Kan ik zelf een walstroomaansluiting inbouwen?
In een zelfbouw of buscamper wel, als je het volgens de regels doet: een wandinvoerdoos (IP44) in de zijwand, 3 × 2,5 mm² naar een aardlekschakelaar van 30 mA en een automaat, de aarde aan het chassis, en alles in een kastje dat je niet zomaar aanraakt. Twijfel je over de aardlek of de aarding, laat dan een installateur meekijken; de 12 V-kant mag je zelf, de 230 V-kant is waar het gevaarlijk wordt.
Hoeveel stroom trekt een camper aan de paal?
Weinig, zolang je niet kookt of verwarmt: de koelkast op 230 V zo’n 125 tot 250 W, de acculader tijdens het laden van een lege accu 150 tot 400 W, licht en laptops een paar tientallen watt. Samen meestal onder de 700 W, dus ruim binnen een 6 A-paal (1.380 W). Een waterkoker, kachel of inductieplaat verandert dat in één keer.
Mijn camper heeft geen walstroomaansluiting. Wat zijn de opties?
Inbouwen (wandinvoerdoos, aardlek, automaat, lader) is de nette route en kost aan materiaal een paar honderd euro. De snelle route is een powerstation met een ingebouwde lader die je via een gewone kabel door het raam op de paal laadt, en waar de 230 V-apparaten op staan; geen vaste installatie en geen eigen aardlekkast; de beveiliging zit dan in de paal en het powerstation. Wel elke keer een kabel door het raam.
Waarom slaat de aardlek van de camping eruit als ik aansluit?
Meestal een apparaat met vocht (kachel, boiler, oude koelkast) of een lekstroom over de kabel na regen. Sluit alles in de camper uit, steek de kabel in, en schakel de groepen één voor één in tot de aardlek valt: dan weet je welk apparaat het is. Blijft hij vallen zonder enig apparaat, dan zit het in de kabel of de wandinvoerdoos.
Lees verder
Welke uitvoering, hoeveel watt op 6, 10 of 16 A, welke kabel en welke verloopstekker.
Lees het artikel →Stappenplan: aarde op de dikke pen, adereindhulzen, trekontlasting vast.
Lees het artikel →Welke lader bij lood, AGM, gel of lithium hoort en hoeveel ampère aan de paal.
Lees het artikel →230 V zonder paal: welke omvormer, en wat de voorrangsschakelaar doet.
Lees het artikel →De 12 V-kant: accu, lader, DC-DC, zonnepaneel, omvormer.
Lees het artikel →Lader aan laten of niet: wat de accu in de stalling nodig heeft.
Lees het artikel →Transparantie: dit artikel bevat partnerlinks. Koop je via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine vergoeding, zonder meerkosten voor jou. Lees hoe wij werken op over CampertjeKopen.