Home›Camper accessoires›Camper verwarming
Camper verwarming en camper kachel: welk systeem past bij jou?
Gas, diesel of elektrisch naast elkaar: wat elk systeem verbruikt aan gas, diesel en accustroom, wat er op de campingpaal past, en wat je los koopt om bij te stoken en veilig te slapen.
De meeste campers hebben een camper verwarming op gas: een Truma Combi of VarioHeat die warme lucht door de camper blaast en 100 tot 335 gram propaan per uur verbruikt. Diesel (Truma Combi D, Webasto) haalt brandstof uit de tank. Elektrisch is bijna altijd bijverwarming, want de campingpaal bepaalt hoeveel watt er mag.
Dat laatste verrast veel camperaars. Een Truma Combi E stookt op stroom met 900 of 1.800 watt. De hoge stand trekt 1.800 / 230 = 7,8 ampère, en dat is meer dan een campingpaal van 6 ampère (1.380 watt) levert. Op 4 of 6 ampère blijft dus alleen de stand van 900 watt over, en dat is minder dan de helft van de laagste gasstand van 2.000 watt. Op een gewone camping stook je in de herfst dus vooral op gas, met stroom als aanvulling.
- Gasverbruik per uur per systeem
- Per ampère wat er past
- 12 volt: wat de ventilator vraagt
- Storing: zelf controleren
Eurom Safe-T-Heater 1500
500 / 1.000 / 1.500 W · thermostaat
De eco-stand van 500 watt past op elke campingpaal, ook naast de koelkast. Met omval- en oververhittingsbeveiliging.
Eurom Fanheater 600
600 W · 480 gram
Klein en licht kacheltje met thermostaat. Haalt de ergste kou uit de camper zonder dat de zekering valt.
Elro FC5003 koolmonoxidemelder
CO-melder · sensor 10 jaar
Koolmonoxide ruik je niet. Deze melder toont de CO-waarde op een display en piept voordat het gevaarlijk wordt.
Het korte antwoord: vijf soorten camper verwarming
Kies je camper verwarming op de plek waar je staat. Sta je vooral op campings, dan is gas met elektrisch bijstoken het handigst. Sta je vaak vrij of in de winter, dan scheelt diesel het wisselen van gasflessen. Een losse elektrische kachel is altijd een aanvulling, nooit de hoofdverwarming in de winter.
| Systeem | Vermogen | Verbruik per uur | Stroom op 12 V | Past bij |
|---|---|---|---|---|
| Gas, warme lucht (Truma Combi) | 2.000 / 4.000 W (Combi 4) | 160 tot 335 g gas | gemiddeld ± 1,2 A | de meeste campers: verwarmt ook het water |
| Gas, warme lucht (Truma VarioHeat) | 1.300 tot 3.700 W | 100 tot 290 g gas | 0,65 tot 5,4 A | buscampers zonder boiler in de kachel |
| Gas, cv (Alde) | 3,3 / 5,5 kW | 245 tot 405 g gas | pomp en regeling | grote integraals, winterkamperen |
| Diesel (Truma Combi D, Webasto) | 0,9 tot 6 kW | 0,1 tot 0,6 l diesel | 9 tot 22 W (Webasto) | vrij staan, wintersport, geen gaskast |
| Elektrisch bijstoken | 500 tot 1.800 W | stroom van de campingpaal | geen | de campingpaal, als aanvulling op gas |
De getallen komen uit de fabrieksopgaven van Truma, Alde en Webasto. Het gasverbruik geldt als de brander continu brandt; in de praktijk slaat hij af zodra de camper warm is. Wat een losse kachel voor tent, voortent of camper op de paal mag trekken, staat uitgebreid bij kachel camping.
Hoeveel gas verbruikt een camperkachel?
Een camperkachel op gas verbruikt 100 tot 405 gram propaan per uur, afhankelijk van het toestel en de stand. Een gasfles van 11 kilo gaat dus 27 tot 110 uur mee als de brander zonder pauze brandt. Een Truma Combi 4 op de hoge stand (4.000 watt) haalt 11.000 / 335 = 33 uur, op de lage stand (2.000 watt) 11.000 / 160 = 69 uur.
Reken zelf na met de energie in propaan: een kilo bevat ongeveer 12,8 kilowattuur. De Combi 4 maakt van 335 gram per uur 4.000 watt warmte, dus 4 / 0,335 = 11,9 kilowattuur per kilo. Dat is ruim 90 procent van wat er in het gas zit. Het verschil tussen de toestellen zit dus niet in het rendement, maar in het vermogen en in hoe lang ze branden.
Hoeveel kilo je per dag verstookt, hangt af van de buitentemperatuur en de isolatie van je camper. Bij strenge vorst brandt de kachel bijna de hele dag; de cijfers per dag en hoeveel flessen je dan meeneemt staan bij winter camper. Gebruik in de winter propaan en geen butaan: butaan verdampt onder 0 °C niet meer, propaan tot −42 °C.
Camper kachel Truma: Combi of VarioHeat
Een Truma Combi is kachel en boiler in één: hij verwarmt de lucht en 10 liter water. Een VarioHeat verwarmt alleen de lucht en is kleiner (40 × 12 × 28 cm, 5,5 kg). Daarom zit de Combi in de meeste halfintegraals en integraals, en de VarioHeat vooral in buscampers die het water op een andere manier verwarmen.
| Model | Gas | Elektrisch (E-versie) | Gasverbruik | Stroom op 12 V |
|---|---|---|---|---|
| Truma Combi 4 | 2.000 / 4.000 W | 900 / 1.800 W | 160 / 335 g/u | gemiddeld ± 1,2 A, kort tot 6,5 A |
| Truma Combi 6 | tot 6.000 W | 900 / 1.800 W | hoger dan de Combi 4 | vergelijkbaar met de Combi 4 |
| Truma VarioHeat eco | 1.300 / 2.800 W | – | 100 / 220 g/u | 0,65 / 2,75 A |
| Truma VarioHeat comfort | 1.300 / 2.800 / 3.700 W | – | 100 / 220 / 290 g/u | 0,65 / 2,75 / 5,4 A |
Bij een Combi E kun je gas en stroom tegelijk gebruiken: de kachel stookt dan op stroom en springt bij met gas als dat niet genoeg is. Samen levert een Combi 4 E zo tot 3.800 watt. Op een campingpaal van 6 ampère zet je hem op de stand van 900 watt; de stand van 1.800 watt vraagt 7,8 ampère en past pas op 10 ampère.
Twee gasflessen met een automatische omschakeling maken het verschil in koude nachten. De Truma DuoControl CS schakelt vanzelf over op de tweede fles als de eerste leeg is, en heeft een crashsensor, zodat je met de kachel aan mag rijden. Hij kost € 159 en wordt horizontaal in de gaskast gemonteerd.
Elektrisch bijstoken: wat past op de campingpaal?
Vermenigvuldig de ampère van de campingpaal met 230 volt: dat is het maximum voor alles wat tegelijk aan staat. Op 4 ampère is dat 920 watt, op 6 ampère 1.380 watt. Een elektrische kachel van 2.000 watt past daar nooit op; een kachel met een stand van 500 of 600 watt wel, ook als de koelkast (125 tot 250 watt op 230 volt) aan staat.
Een losse elektrische kachel met thermostaat is de goedkoopste manier om gas te sparen. Hij draait op de stroom die je op de camping toch al betaalt, en de gaskachel springt bij als het buiten kouder wordt. Zet de losse kachel laag op de vloer: warme lucht stijgt, en zo wordt de vloer niet de koudste plek.
Eurom Safe-T-Heater 1500
Keramische ventilatorkachel met drie standen en een thermostaat. Valt hij om of wordt hij te heet, dan schakelt hij zichzelf uit.
500 / 1.000 / 1.500 W · 17 × 20 × 26 cm · 1,6 kg
Eurom Fanheater 600
Het lichtste kacheltje: 480 gram, met thermostaat, kantel- en oververhittingsbeveiliging. Genoeg om de ochtendkou uit een buscamper te halen.
600 W · 12 × 12 × 19 cm
Mestic Quartz MQK-200
Straalkachel die meteen warm is op de plek waar je hem op richt, zoals je voeten aan tafel. Verwarmt geen lucht, dus houd afstand tot gordijnen.
400 / 800 W · zonder ventilator
| Kachel | Standen | Laagste stand | Past op 4 A | Prijs |
|---|---|---|---|---|
| Eurom Fanheater 600 ventilator, thermostaat | 600 W | 2,6 A | ja, ook met koelkast | € 10,99 |
| Eurom Safe-T-Heater 1500 keramisch, thermostaat | 500 / 1.000 / 1.500 W | 2,2 A | op de eco-stand | € 24,90 |
 Mestic Quartz MQK-200straalkachel | 400 / 800 W | 1,7 A | ja, ook met koelkast; de stand van 800 W alleen zonder | € 16,90 |
De kolom laagste stand is het vermogen gedeeld door 230 volt. Hoe de stroom van de paal je camper binnenkomt, en wat de aardlekschakelaar en de automaat doen, lees je bij walstroom camper. Welke kabel en verloopstekker je in het buitenland nodig hebt, staat bij cee stekker.
Heb je een dakairco met warmtepomp, dan verwarmt die ook: zo’n airco maakt van 1 kilowattuur stroom meer dan 1 kilowattuur warmte, en is op de camping dus zuiniger dan een elektrische kachel. Welke modellen dat kunnen, staat bij dakairco camper.
Dieselverwarming in de camper
Een dieselkachel stookt op de brandstof uit de tank van de camper, zodat je geen gasflessen meer hoeft te wisselen. Een Webasto Air Top 2000 STC levert 0,9 tot 2 kilowatt en verbruikt 0,12 tot 0,24 liter diesel per uur, dus 1,2 tot 2,4 liter in een nacht van tien uur. De Truma Combi D 6 doet hetzelfde als een Combi op gas, met 0,1 tot 0,6 liter per uur.
- Voordeel: een volle tank is weken stoken. Je hebt geen gaskast en geen gasflessen nodig, en de verwarming werkt ook in landen waar je Nederlandse gasfles niet gevuld wordt.
- Nadeel: de kachel is luider dan een gaskachel (je hoort de brandstofpomp tikken) en vraagt vaker onderhoud. Op grote hoogte heeft hij een hoogteset nodig om goed te branden.
- Kosten: een losse kachel als de Autoterm Air 2D kost vanaf ± € 550; een Webasto of Truma Combi D kost duidelijk meer. De inbouw is 8 tot 12 uur werk. Reken inclusief inbouw op ± € 1.100 tot € 2.000, afhankelijk van merk en hoeveel luchtkanalen je wilt.
Een dieselkachel laat je inbouwen door een camperinbouwer: vraag een offerte met de kachel, het inbouwmateriaal en de arbeid apart. Wil je de gaskachel houden en alleen minder gas verstoken, dan is elektrisch bijstoken op de camping de goedkopere route.
Cv-verwarming in de camper (Alde)
Een Alde-verwarming werkt als de cv thuis: een ketel verwarmt vloeistof die door buizen en convectoren langs de wanden loopt. De Alde Compact 3030 levert op propaan 3,3 of 5,5 kilowatt (245 of 405 gram per uur) en kan daarnaast elektrisch stoken in stappen tot ongeveer 3 kilowatt. Op een paal van 6 ampère gebruik je alleen de laagste elektrische stap.
Het voordeel is een gelijkmatige warmte zonder blazende lucht, ook bij de vloer, en een stille camper in de nacht. Het nadeel is de prijs en de opwarmtijd: een koude camper is met warme lucht sneller warm. Alde zit vooral in grote integraals en campers die gemaakt zijn voor de winter. Wat een camper wintervast maakt en hoe dat in de norm EN 1646-1 staat, lees je bij winter camper.
Camper verwarming en de 12 volt-accu
Ook een gaskachel gebruikt stroom: de ventilator, de regeling en de ontsteking draaien op 12 volt. Een Truma Combi 4 vraagt tijdens het stoken gemiddeld ± 1,2 ampère, dus 1,2 × 10 = 12 ampère-uur in een nacht van tien uur. Een VarioHeat vraagt op de lage stand 0,65 ampère, maar op de hoogste stand 5,4 ampère.
| Kachel | Stroom op 12 V | Nacht van 10 uur |
|---|---|---|
| Truma Combi 4 (gemiddeld) | ± 1,2 A | ± 12 Ah |
| Truma VarioHeat, lage stand | 0,65 A | 6,5 Ah |
| Truma VarioHeat, 2.800 W | 2,75 A | 27,5 Ah |
| Webasto Air Top 2000 STC | 9 tot 22 W (0,75 tot 1,8 A) | 7,5 tot 18 Ah |
Een loodaccu van 100 ampère-uur heeft ongeveer 50 ampère-uur bruikbaar, en in de kou nog minder. Twee koude nachten vrij staan met de kachel aan kan hem dus al leeg trekken. Zakt de spanning rond 10 volt, dan slaat een Truma Combi af met een foutmelding. Wie in de winter vrij staat, heeft baat bij een lithiumaccu of zonnepanelen; welke camper accu past, hangt af van je verbruik per etmaal.
Truma kachel storing: wat je zelf controleert
Een Truma die niet aanslaat of een storing geeft, heeft meestal een van deze vijf oorzaken. Loop ze in deze volgorde na voordat je een monteur belt:
- Gas op of de verkeerde fles. Een lege fles, een dichte kraan of butaan in de vorst geeft dezelfde storing als een kapotte brander. Zet een volle propaanfles aan en reset de kachel via het bedieningspaneel.
- Accuspanning te laag. Onder ongeveer 10,4 volt waarschuwt de Combi, onder 10 volt slaat hij af. Meet de accu of sluit de camper aan op de stroom en probeer opnieuw.
- Schoorsteen dicht. Sneeuw, ijs of een bladnest voor de afvoer in de wand of op het dak smoort de brander. Maak de afvoer vrij en zet de kachel opnieuw aan.
- Water weg na een koude nacht. Het FrostControl-ventiel van de Combi opent vanzelf bij ongeveer 3 °C als de kachel uit staat, en laat de boiler leeglopen. Dat is geen lek: sluit het ventiel met de hand en vul de boiler opnieuw.
- Blijft de foutcode staan, noteer dan de code van het paneel (CP plus of iNet X) en het typeplaatje. Bel daarmee de Truma-servicedienst of je dealer: die kunnen op afstand al zeggen of het de brander, de ventilator of de elektronica is.
Voorkom de helft van deze storingen in het najaar: test de kachel voordat je op pad gaat, vervang een oud gasfilter en tap de boiler af als de camper stilstaat. Hoe je dat in de juiste volgorde doet, staat bij camper winterklaar maken.
Veilig stoken: CO-melder, gasalarm en ventilatie
Een ingebouwde camperkachel haalt zijn verbrandingslucht van buiten en voert de rookgassen naar buiten af. Een losse gas- of petroleumkachel doet dat niet: hij verbruikt de zuurstof in de camper en maakt bij elke liter brandstof ongeveer een liter water. Gebruik binnen daarom alleen de ingebouwde kachel of een elektrische kachel, en hang twee melders op:
Elro FC5003 koolmonoxidemelder
Meet CO met een elektrochemische sensor die 10 jaar meegaat, en toont de waarde op een display. Hang hem in de slaapruimte.
CO-melder · batterij · display
3Gas+ gasalarm
Slaat met 80 decibel alarm bij propaan, butaan en verdovingsgas. Aangesloten op 12 volt, dus geen batterij die leeg kan raken.
gasalarm · 12 V · ± 5 cm
Truma DuoControl CS
Gasdrukregelaar met automatische omschakeling tussen twee flessen en een crashsensor die bij een aanrijding het gas dichtdraait.
horizontale montage · 2 flessen
Een CO-melder en een gasalarm meten iets anders: de Elro FC5003 waarschuwt voor de gifstof uit een slechte verbranding, het 3Gas+ gasalarm voor gas dat uit een lekkende leiding of kraan komt. Wie op gas stookt en kookt, heeft ze allebei nodig.
Ventileer ook als de kachel aan staat: wie in een dichte camper slaapt, ademt en kookt, maakt per nacht liters vocht dat tegen koude ramen neerslaat. Hoe je dat voorkomt zonder de warmte weg te laten lopen, lees je bij condens in de camper.
Welke camper verwarming past bij jou?
Heb je al een Truma Combi of VarioHeat, dan hoef je niets te vervangen: stook op de camping bij met een elektrische kachel van 500 of 600 watt, zoals de Eurom Safe-T-Heater 1500 of de Eurom Fanheater 600, en spaar zo gas. Sta je vaak vrij in de winter, dan is diesel het overwegen waard. Hoe je ook stookt: een koolmonoxidemelder hoort erbij.
Bekijk de Safe-T-Heater 1500 Bekijk de Elro FC5003
Meer spullen die je in de camper echt gebruikt, vind je in het overzicht van camper accessoires.
Veelgestelde vragen over camper verwarming
Hoeveel gas verbruikt een camperkachel per dag?
Dat hangt af van hoe lang de brander brandt. Een Truma Combi 4 op de lage stand verbruikt 160 gram per uur; brandt hij de hele dag, dan is dat 3,8 kilo. In de herfst slaat hij vaak af, en gaat een fles van 11 kilo een week of langer mee. Bij strenge vorst rekent de gids voor de winter camper met 3,7 tot 5,5 kilo per dag.
Kan de Truma op 12 volt verwarmen?
Nee. Op 12 volt draaien alleen de ventilator, de regeling en de ontsteking; de warmte komt van gas of, bij een Combi E, van 230 volt van de campingpaal. Een Combi 4 vraagt daarvoor gemiddeld ± 1,2 ampère uit de accu. Een kachel die echt op 12 volt warmte maakt, zou meer stroom vragen dan een camperaccu levert.
Mag de kachel aan tijdens het rijden?
Alleen als de gasinstallatie een crashsensor heeft, zoals de Truma DuoControl CS. Die draait bij een aanrijding het gas direct dicht. Zonder zo’n regelaar draai je de gasfles tijdens het rijden dicht. Een dieselkachel mag wel aan, omdat hij geen gasfles gebruikt.
Wat kost een dieselkachel inbouwen?
Een losse dieselkachel als de Autoterm Air 2D kost vanaf ± € 550; een Webasto kost meer. De inbouw kost 8 tot 12 uur werk, voor de brandstofaansluiting op de tank, de uitlaat door de bodem en de luchtkanalen. Inclusief inbouw kom je op ± € 1.100 tot € 2.000.
Waarom geeft mijn Truma een storing?
Meestal door een lege gasfles, butaan in de vorst, een te lage accuspanning (rond 10 volt) of een afvoer die dicht zit met sneeuw of ijs. Controleer die eerst en reset de kachel via het paneel. Is na een koude nacht het water weg, dan heeft het FrostControl-ventiel de boiler afgetapt; dat is een beveiliging, geen lek.
Mag een gas- of petroleumkachel in de camper?
Een losse gaskachel of petroleumkachel hoort niet in een dichte camper: hij verbruikt de zuurstof binnen en maakt koolmonoxide en veel vocht. Gebruik de ingebouwde kachel, die zijn lucht van buiten haalt, of een elektrische kachel zoals de Eurom Safe-T-Heater 1500. Voor de voortent of de tent zijn er wel losse gaskachels; welke, staat bij kachel camping.
Lees verder: kachel camping · winter camper · camper winterklaar maken
Transparantie: dit artikel bevat partnerlinks. Koop je via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine vergoeding, zonder meerkosten voor jou. Lees hoe wij werken op over CampertjeKopen.