Home›Camper winterklaar maken›Winter camper
Winter camper: wanneer is een camper echt wintervast?
Wintervast, winterklaar of gewoon een zomercamper met een kachel: wat de norm EN 1646-1 zegt, waar je het aan herkent en wat je eigen camper nodig heeft voor vorst en sneeuw.
Een winter camper is wintervast als hij de test van EN 1646-1 graad 3 haalt: na afkoelen tot -15 °C binnen 4 uur weer 20 °C binnen, en daarna werken alle leidingen, kranen en tanks. Dat lukt alleen met watertanks binnen of in een verwarmde dubbele vloer, goede isolatie en een warmeluchtverwarming of cv. Een “winterklare” camper (graad 2) is maar getest bij 0 °C.
De verrassing zit niet in de camper, maar in de gaskast. Bij strenge vorst is een propaanfles van 11 kilo in 2 tot 3 dagen leeg: dat is 3,7 tot 5,5 kilo gas per dag. Een week wintersport kost dan 26 tot 39 kilo. In een gaskast voor twee flessen van 11 kilo past er 22. Ook een wintervaste camper zit dus halverwege de week zonder gas, tenzij je onderweg wisselt of op walstroom bijstookt. Daarom staan hieronder eerst de drie dingen die dat oplossen, en daarna pas de theorie.
- Graad 2 of 3: wat de wintertest echt meet
- Gas per dag: 3,7 tot 5,5 kg bij strenge vorst
- Checklist bij kopen of huren
- Eigen camper winterfit vanaf € 16,90
Truma DuoControl CS
2 flessen · automatisch omschakelen · crashsensor
Is fles 1 ’s nachts leeg, dan loopt de kachel door op fles 2.
€ 159
ProPlus raamisolatie Fiat Ducato X290
Ducato, Boxer, Jumper vanaf 2014 · 7 lagen
De voorruit is de grootste koudebrug van elke camper.
€ 59,99
Eurom Safe-T-Heater 1500
500, 1000 of 1500 watt · omvalbeveiliging
Stook bij op walstroom; op 1000 watt past hij ook op een paal van 6 ampère.
€ 24,90
Het korte antwoord
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Wanneer is een camper wintervast? | Als hij EN 1646-1 graad 3 haalt: van -15 °C binnen 4 uur naar 20 °C, en daarna werkt het water. |
| Wat is winterklaar? | Graad 2: getest bij 0 °C, binnen 2 uur warm, zonder watertest. Prima voor voor- en najaar, niet voor een week vorst. |
| Hoeveel gas verbruik je in de winter? | Bij strenge vorst 3,7 tot 5,5 kg per dag: een fles van 11 kg is in 2 tot 3 dagen leeg. |
| Welk gas bij vorst? | Propaan. Butaan verdampt onder ongeveer 0 °C niet meer, propaan doet dat tot -42 °C. |
| Kan elke camper de winter in? | Met maatregelen wel, maar water buiten de verwarmde ruimte bevriest. Dan reis je met lege tanks of tap je af. |
| Wat koop je als eerste? | Een gasdrukregelaar met omschakeling voor twee flessen, raamisolatie voor de cabine en een elektrische kachel voor op walstroom. |
De beste uitrusting voor een winter camper
De drie producten hierboven lossen de drie problemen op die in de winter het eerst opduiken: gas dat ’s nachts op is, een ijskoude cabine en een gasverbruik dat sneller gaat dan je flessen. Daarnaast zijn er twee kleinere dingen die je pas mist als het misgaat: vocht onder je matras en een camper die op een besneeuwde plek niet meer wegkomt.
Happy Rhino anti-condens mat 205 x 120 cm
Open, ademende mat onder het matras. In de winter condenseert vocht tegen de koude bodem van het bed; deze mat laat lucht eronder door.
205 x 120 cm · 5 jaar garantie
€ 39,90
Milenco Grip Mat (2 stuks)
Twee antislipmatten die je voor de aandrijfwielen legt als de camper op sneeuw, ijs of nat gras wegdraait.
2 stuks · licht en compact
€ 28,90
Waarom de Truma DuoControl CS bovenaan staat: een gasdrukregelaar met omschakeling haalt het grootste winterrisico weg. Bij 4 tot 5 kilo per dag raakt een fles vaak midden in de nacht leeg, en dan valt de kachel uit terwijl het buiten vriest. Deze regelaar schakelt vanzelf over naar de tweede fles en laat zien welke fles leeg is, zodat je overdag wisselt. Door de crashsensor mag je ook rijden met de kachel aan. Truma levert er bovendien een verwarmingselement voor (EisEx) tegen ijs in de regelaar. Je hebt per fles een hogedrukslang nodig.
De ProPlus raamisolatie Fiat Ducato X290 is een kleine uitgave met veel effect: de cabine van een camper op een Fiat Ducato, Peugeot Boxer of Citroën Jumper heeft enkel glas en een metalen dak, en daar lekt de warmte weg. De set van drie matten met zeven lagen gaat met zuignappen aan de binnenkant van de voorruit en de zijruiten. Heb je een andere bus, kijk dan bij raamisolatie camper welke set past. De Eurom Safe-T-Heater 1500 gebruik je op walstroom: elke kilowattuur stroom is gas dat je niet stookt.
Wintervast of winterklaar: wat zegt EN 1646-1?
Wintervast en winterklaar klinken hetzelfde, maar het zijn twee verschillende tests uit de Europese norm EN 1646-1 voor campers. In het Duits heten ze winterfest en wintertauglich; in brochures van Duitse merken zie je die woorden vaak terug. De test gebeurt in een klimaatkamer: de camper koelt minstens 10 uur af met de deuren open, en dan moet de verwarming op vol vermogen het interieur opwarmen tot 20 °C.
| Klasse | Test bij | Opwarmen naar 20 °C | Water | Geschikt voor |
|---|---|---|---|---|
| Graad 3: wintervast | -15 °C | binnen 4 uur | na de test niets bevroren | wintersport, dagen achter elkaar vorst |
| Graad 2: winterklaar | 0 °C | binnen 2 uur | geen watertest | voor- en najaar, lichte nachtvorst |
| Geen opgave | niet getest | onbekend | vaak tanks onder de vloer | zomer; winter alleen met lege tanks |
Bij graad 3 komt er na het opwarmen nog iets bij. De camper blijft een uur op temperatuur, dan worden de tanks en leidingen gevuld, en een uur later mag geen leiding, kraan of tank bevroren zijn. Op vijf meetpunten in de camper mag de temperatuur bovendien niet meer dan 7 °C verschillen met het midden, zodat je geen warm hoofd en koude voeten hebt. Graad 3 is zwaar; maar een deel van de merken laat zijn campers er officieel op testen. Staat er in de brochure alleen “winterfest” zonder EN 1646-1, vraag dan om de testuitslag.
Waaraan herken je een wintervaste camper?
Of je nu een camper koopt of een winter camper huurt: met deze zes punten zie je in tien minuten of hij de kou aankan. Het eerste punt weegt het zwaarst.
- Waar zitten de tanks? Kruip onder de camper. Hangt de vuilwatertank los onder de vloer, dan bevriest hij bij vorst, ook als hij geïsoleerd is. Wintervast betekent: verswater binnen, en vuilwater in een verwarmde dubbele vloer of met een verwarmde tank en afvoer.
- Welke verwarming? Een warmeluchtverwarming die door de hele camper blaast (zoals een Truma Combi) of een cv met radiatoren (Alde). Kijk of er ook uitblaasmonden bij de bodem en in de dubbele vloer zitten.
- Wat is de isolatie? Wanden met gesloten-celschuim (pu of xps) in plaats van piepschuim, en een vloer zonder houten balken die als koudebrug werken.
- Dubbel glas en een cabinescheiding. Bijna alle campers hebben dubbele acrylaatramen. De cabine is het zwakke punt: een gordijn of isolatiedeur tussen cabine en woonruimte scheelt veel.
- Gaskast voor twee grote flessen. Twee flessen van 11 kilo en een regelaar met omschakeling, anders loop je in de winter elke twee dagen naar het gasdepot.
- Staat het op papier? Vraag naar EN 1646-1 graad 3 in de brochure of het typeplaatje. “Winterklaar” of “winterproof” zonder norm zegt weinig.
Huur je een winter camper, vraag dan ook of er winterbanden onder zitten en of er sneeuwkettingen bij horen; dat verschilt per verhuurder. Welke verhuurders je kunt vergelijken, staat bij camper huren.
Rijd je met de camper naar de sneeuw, kijk dan per land wat er onder de camper moet: winterbanden Duitsland, winterbanden Oostenrijk en winterbanden Frankrijk. Waar je kettingen nodig hebt en welke op je band passen, staat bij sneeuwkettingen verplicht.
Buscamper, halfintegraal of integraal in de winter
Het type camper bepaalt meer dan het merk. Een integraal of een halfintegraal met een dubbele vloer heeft ruimte om tanks en leidingen binnen de verwarmde schil te leggen, en dat is precies wat de watertest van graad 3 vraagt. Daarom zijn de meeste wintervaste campers integralen en halfintegralen in het hogere segment.
Een buscamper is klein en dus snel warm, maar heeft vrijwel altijd een vuilwatertank onder de bodem en een dunne isolatie in de plaatstalen wanden. Met de juiste maatregelen kun je er prima mee de winter in, zolang je de vuilwatertank leeg laat en de afvoer open zet. Welke soorten er zijn en wat ze kosten, staat bij soorten campers.
Verwarming: warme lucht, cv of diesel
In vrijwel elke winter camper zit een gasverwarming. De warmeluchtverwarming (Truma Combi) blaast warme lucht door kanalen en warmt ook het water. Een cv-systeem (Alde) pompt warm water door radiatoren en geeft een gelijkmatigere warmte, ook in de vloer. Een dieselverwarming haalt brandstof uit de tank van de camper, zodat je gas alleen nog voor koken en koelen gebruikt. Een gasverwarming verbruikt volgens fabrikantgegevens tussen 150 en 500 gram gas per uur, afhankelijk van de stand.
Op walstroom kun je gas sparen met een elektrische kachel. De rekensom: een kilo propaan bevat ongeveer 12,8 kWh energie. Laat je de Eurom Safe-T-Heater 10 uur op 1000 watt draaien, dan is dat 10 kWh, ofwel ruim drie kwart kilo gas minder per dag. Let op de stroompaal: 6 ampère is 1.380 watt, 10 ampère 2.300 watt, en daar moeten de koelkast en de boiler nog bij. Op een zwakke paal is de Mestic Quartz MQK-200 (€ 16,90) met 400 of 800 watt de veilige keus. Hoe dat zit met zekeringen en kabels, lees je bij walstroom camper; welke kachels er verder zijn, staat bij kachel camping.
Gas in de winter: propaan, en genoeg
Butaan en propaan lijken uitwisselbaar, maar in de kou niet. Butaan kookt bij ongeveer 0 °C: daaronder verdampt het niet meer en komt er geen gas uit de fles, ook als hij vol is. Propaan verdampt tot -42 °C. In de winter rijd je dus met propaan, en dat geldt ook voor een mengfles waar veel butaan in zit.
| Situatie | Gas per dag | Fles van 11 kg is leeg na | Een week kost |
|---|---|---|---|
| Strenge vorst, alleen gas | 3,7 – 5,5 kg | 2 – 3 dagen | 26 – 39 kg |
| Zelfde, 10 uur elektrisch bijstoken op 1000 W | 2,9 – 4,7 kg | 2,3 – 3,8 dagen | 20 – 33 kg |
Twee flessen van 11 kilo is dus het minimum, en ook dan wissel je in een week minstens één keer. Met een regelaar met automatische omschakeling merk je dat overdag aan het venster in plaats van om drie uur ’s nachts aan een koude camper. Zet de flessen rechtop, houd de ventilatieopening in de bodem van de gaskast vrij van sneeuw en controleer de slangen voor vertrek.
Water en afvalwater bij vorst
Water is waar een niet-wintervaste camper als eerste op vastloopt. Ligt de vuilwatertank onder de vloer, dan bevriest hij bij een paar graden vorst. Laat hem leeg, zet de afvoerkraan open en vang het water op in een emmer of een opvangbak onder de camper. Zo kan het water niet in de tank of de afvoerbuis vastvriezen.
Vul de verswatertank pas op de plek waar je blijft staan, en laat hem nooit vol staan als de verwarming uit gaat. De boiler heeft meestal een vorstklep die het water vanzelf loost als het te koud wordt en er geen stroom is; zet de camper bij vertrek dus niet met een gevulde boiler weg. Hoe je leidingen beschermt als de camper stilstaat, lees je bij antivries drinkwater.
Stroom en accu in de kou
In de winter levert een zonnepaneel weinig: de zon staat laag, de dagen zijn kort en er ligt soms sneeuw op het paneel. Tegelijk verbruikt de ventilator van de verwarming de hele nacht stroom. Sta je zonder walstroom, dan is de accu vaak eerder leeg dan het gas.
Let op bij een lithiumaccu: de meeste LiFePO4-accu’s mogen onder 0 °C niet geladen worden, en het beveiligingssysteem blokkeert het laden dan. Zit de accu in de verwarmde ruimte, dan is dat geen probleem; hangt hij in een koude kast of onder de vloer, wel. Welke accu bij jouw gebruik past, staat bij camper accu. Staat de camper de hele winter stil, kijk dan bij camperaccu winterstalling. Rijd je er de hele winter niet mee, lees dan ook over camper schorsen: in die maanden betaal je geen wegenbelasting. Een lood- of AGM-accu houd je in de stalling op peil met een lader die na het laden naar pulsonderhoud schakelt, zoals de CTEK MXS 5.0.
Je eigen camper winterfit maken
Heb je geen wintervaste camper, dan kom je met vier maatregelen een heel eind. Ze kosten samen minder dan een nacht op een wintersportcamping.
1. Isoleer de cabine. De voorruit en de zijruiten van de cabine zijn van enkel glas. Met ProPlus raamisolatie voor de Ducato X290 aan de binnenkant houd je de warmte binnen en blijft de ruit vrij van condens. Voor andere bussen staan de passende sets bij raamisolatie Fiat Ducato.
2. Houd het bed droog. In de winter is het verschil tussen binnen en buiten groot, en waar warme lucht een koude wand of bodem raakt, condenseert vocht. Onder het matras zie je dat het eerst. Een Happy Rhino anti-condens mat 205 x 120 cm (€ 39,90) houdt een laag lucht tussen matras en bodem. Meer over vocht en ventileren lees je bij condens in de camper.
3. Ventileer toch. Het klinkt tegenstrijdig, maar een camper met vier mensen en een kookpan maakt per dag liters vocht. Zet een dakluik op een kier en laat de ventilatie in de deur vrij, ook bij vorst.
4. Stook bij op stroom. Met een elektrische kachel op walstroom spaar je gas en houd je de camper droger, want een elektrische kachel maakt geen waterdamp. Hoe je de camper daarna weer opbergt voor de winter, staat bij camper winterklaar maken.
Rijden en staan in de sneeuw
Een camper is zwaar en heeft meestal voorwielaandrijving met weinig gewicht op de vooras. Op een besneeuwde of modderige camping draait hij daardoor snel weg. Leg dan de Milenco Grip Mats voor de aandrijfwielen en trek rustig op in een lage versnelling. Zet de camper bij vorst niet op de handrem maar in een versnelling met blokken voor de wielen, zodat de rem niet vastvriest.
Voor de weg geldt: in Duitsland en Oostenrijk moet je bij winterse omstandigheden winterbanden hebben, en in Duitsland tellen alleen banden met het alpine-symbool (een bergtop met sneeuwvlok). In de bergen kunnen sneeuwkettingen verplicht zijn als het bord dat aangeeft. Meer over banden voor je camper lees je bij camperbanden.
Conclusie
Een winter camper is pas wintervast als hij EN 1646-1 graad 3 haalt: van -15 °C binnen 4 uur naar 20 °C, met water dat daarna nog stroomt. Winterklaar (graad 2) is getest bij 0 °C. Het grootste praktische probleem is gas: bij strenge vorst stook je 3,7 tot 5,5 kilo per dag, meer dan twee flessen in een week. Begin daarom met een Truma DuoControl CS, isoleer de cabine met raamisolatie en stook op walstroom bij met een Eurom Safe-T-Heater. Is je camper niet wintervast, reis dan met lege tanks en een open afvoer.
Veelgestelde vragen over de winter camper
Wat is het verschil tussen een wintervaste en een winterklare camper?
Een wintervaste camper haalt EN 1646-1 graad 3: na afkoelen tot -15 °C is hij binnen 4 uur weer 20 °C, en daarna werken alle leidingen en tanks. Een winterklare camper (graad 2) is alleen getest bij 0 °C en binnen 2 uur warm, zonder watertest.
Kan ik met een gewone camper op wintersport?
Ja, als je het water goed regelt. Laat de vuilwatertank leeg met de afvoer open, vul de verswatertank pas op de plek en tap alles af als de verwarming uit gaat. Isoleer de cabine met raamisolatie en neem genoeg propaan mee.
Hoeveel gas verbruikt een camper in de winter?
Bij strenge vorst 3,7 tot 5,5 kilo per dag; een fles van 11 kilo is dan in 2 tot 3 dagen leeg. Bij lichte vorst is het minder. Met een elektrische kachel op walstroom spaar je per 10 uur op 1000 watt ruim drie kwart kilo gas.
Waarom werkt mijn gasfles niet als het vriest?
Waarschijnlijk zit er butaan in. Butaan verdampt onder ongeveer 0 °C niet meer, dus er komt geen gas uit de fles, ook als hij vol is. Gebruik in de winter propaan; dat verdampt tot -42 °C.
Mag je rijden met de kachel aan?
Alleen met een gasdrukregelaar met crashsensor, zoals de Truma DuoControl CS. Die sluit het gas af bij een aanrijding. Zonder zo’n regelaar draai je de gasfles dicht tijdens het rijden.
Hoe voorkom ik condens in de camper in de winter?
Ventileer elke dag, ook bij vorst: een dakluik op een kier en vrije ventilatieroosters. Kook met een deksel op de pan en leg een anti-condens mat onder het matras, waar het vocht zich anders verzamelt.
Lees verder
Camper winterklaar maken
De camper klaarzetten voor de winterstalling.
Kachel camping
Welke kachel past bij jouw stroompaal.
Condens in de camper
Vocht tegengaan in de koude maanden.
Raamisolatie camper
De juiste set voor jouw bus.
Transparantie: dit artikel bevat partnerlinks. Koop je via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine vergoeding, zonder meerkosten voor jou. Lees hoe wij werken op over CampertjeKopen.